H επιδημία του φόβου – Κατερίνα Ζάχαρη

H επιδημία του φόβου

H επιδημία του φόβου

Αναμφισβήτητα, το τελευταίο διάστημα ζούμε ένα καθεστώς φόβου και ψυχολογικής βίας, σε παγκόσμιο επίπεδο. Τα περιστατικά βίαιων αντιδράσεων ολοένα και αυξάνονται, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μια κουλτούρα φόβου. Ο φόβος είναι ένα βασικό συναίσθημα του ανθρώπου που προκαλείται από τη συνειδητοποίηση ενός πραγματικού ή πλασματικού κινδύνου ή απειλής.

Το αίσθημα του φόβου αποτελεί έναν προστατευτικό μηχανισμός. Μια φυσιολογική αμυντική αντίδραση του οργανισμού χωρίς να απαιτείται συνειδητή σκέψη. Η ανάπτυξη ενός φοβικού αισθήματος σχετίζεται με την έντονη συναισθηματική κατάσταση του άγχους, την οποία το άτομο βιώνει ως μια εσωτερική ένταση.

Το συναίσθημα του φόβου, όταν αυτό βρίσκετε σε φυσιολογικά επίπεδα, αποτελεί ένα προστατευτικό παράγοντα, ο οποίος μα κάνει να προσέχουμε και να προφυλασσόμαστε είτε από πραγματικούς κινδύνους είτε από πράγματα, καταστάσεις και ανθρώπους που αντιλαμβανόμαστε ως απειλή. Επίσης, αποτελεί κινητήρια δύναμη για τον άνθρωπο, η οποία τον κινητοποιεί για την προστασία των αγαπημένων του προσώπων. Ωστόσο, με την έλλειψη αυτού του συναισθήματος, πιθανότατα το ανθρώπινο είδος να μην είχε επιβιώσει.

Τα συναισθήματα που νιώθουμε, πολύ συχνά δημιουργούνται από τα ερεθίσματα που δεχόμαστε από το εξωτερικό μας περιβάλλον. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να τονίσουμε ότι δεν μπορούμε να ελέγξουμε τι συναισθήματα θα νιώσουμε. Ούτε μπορούμε να ασκήσουμε έλεγχο στα εξωτερικά ερεθίσματα. Αντίθετα όμως, αυτό που μπορούμε να ελέγξουμε είναι η διάρκεια αυτών των συναισθημάτων. Ο τρόπος και η ένταση τους διαφέρει σε κάθε άνθρωπο. Για τις διάφορες αντιδράσεις των ανθρώπων απέναντι στα φοβικά συναισθήματα, είναι υπεύθυνοι διάφοροι παράγοντες όπως το περιβάλλον και η ιδιοσυγκρασία του ατόμου.

Ίσως, η πιο ουσιαστική λεπτομέρεια στην οποία αξίζει να σταθούμε είναι η ένταση με την οποία βιώνουμε ένα συναίσθημα, όποιο κι αν είναι αυτό. Για παράδειγμα, αν βιώνουμε ένα συναίσθημα στην υπερβολή του ή πολύ λίγο, μπορεί να νιώθουμε δυσφορικά. Ένα συναίσθημα υπερβολικού φόβου, μπορεί να μας παραλύσει. Αντίθετα, ο ελάχιστος φόβος μπορεί να μας κάνει απρόσεκτους, μη προνοητικούς, με αποτέλεσμα να εμπλακούμε σε επικίνδυνες καταστάσεις.

Ειδικές Φοβίες

Όταν όμως, ο φόβο παίρνει παθολογική  μορφή και μετατρέπεται σε μιας παγιωμένης συναισθηματικής κατάστασης, τότε κάνουμε λόγο για την ανάπτυξη ειδικών φοβιών. Η ειδική φοβία χαρακτηρίζεται ως ένας επίμονος φόβος για κάτι πολύ συγκεκριμένο, ο οποίος δεν έχει λογική βάση. Η αντίδραση του ατόμου στο φοβικό γεγονός, είναι τόσο έντονη που μπορεί να προκαλέσει ακόμα και κρίση πανικού. Επίσης, το άτομο μπορεί είτε να αποφεύγει εντελώς το αντικείμενο ή το γεγονός που του προξενεί φόβο. Ή να το αντιμετωπίσει έχοντας αυξημένο άγχος, με αποτέλεσμα να επιστρατεύεται η φοβική του αντίδραση σε αυτό. Στις φοβικές αντιδράσεις, η εστία του φόβου έγκειται στην προξένηση βλάβης/ πόνου.

Ο φόβος και η ανησυχία φαίνεται να χαρακτηρίζουν καθολικά την ανθρώπινη ύπαρξη. Κάποια στιγμή στην ζωή μας, όλοι θα βιώσουμε τέτοια έντονα συναισθήματα, θεωρώντας ότι δεν θα ελευθερωθούμε ποτέ από αυτά. Σε ένα ευρύτερο πλαίσιο και εξετάζοντας τον φόβο με μια επιφανειακή ματιά, οι ανησυχίες μας συνδέονται συχνά με τις διάφορες υποχρεώσεις και ευθύνες που θεωρούμε ότι έχουμε απέναντι στο κοινωνικό σύνολο. Για παράδειγμα, κάποιες φορές νιώθουμε ανεπαρκείς όταν συγκρινόμαστε με τους άλλους και ανησυχούμε για το ότι δεν είμαστε αρκετά καλοί για να πάρουμε μία δουλειά ή αρκετά έξυπνοι ώστε να ασκήσουμε μια σημαντική επίδραση στην κοινωνία.

Αναλόγως λοιπόν με το πόσο πολύ φοβόμαστε και τι είναι αυτό που φοβόμαστε, το συναίσθημά μας μπορεί να λειτουργήσει ως εμπόδιο για εμάς. Αντί να μας κινητοποιήσει, να μας καθηλώσει, κι αντί να δράσουμε, να εγκλωβιστούμε μέσα σε αυτό.

Κατερίνα Ζάχαρη

© 2019 PASTAFLORAMAG.GR. ALL RIGHTS RESERVED | WEB DESIGNSELIDAMOU.GR
Scroll To Top