Η (απ-)ουσία της Τέχνης στην Εκπαίδευση | Πάστα Φλώρα

Γράφει η Ράνια Παγούδη

«Είναι φανερό πως η τέχνη δεν μπορεί να διδάξει τίποτε σε κανέναν, αφού εδώ και 4000 χρόνια η ανθρωπότητα δεν έχει μάθει τίποτα».

Αντρέι Ταρκόφσκυ, 1932-1986, Ρώσος σκηνοθέτης

Στις φετινές πανελλήνιες εξετάσεις στο μάθημα των Νέων Ελληνικών, οι μαθητές των ΕΠΑΛ (Επαγγελματικά Λύκεια), κλήθηκαν να προτείνουν τρόπους με τους οποίους το σύγχρονο σχολείο θα αναλάβει καθοριστικό ρόλο στην πρόοδο της τέχνης και του πολιτισμού και στη συνέχεια να δηλώσουν κατά πόσο οι ίδιοι έχουν ανάγκη από κάποια μορφή τέχνης στη ζωή τους. Αν και το θέμα της Τέχνης στα πλαίσια του μαθήματος της Έκθεσης διδάσκεται στα σχολεία και θεωρήθηκε ιδιαίτερα βατό, δεν γίνεται να μην μας προβληματίσει ο τρόπος διδασκαλίας της Τέχνης στα σχολεία και κατά πόσο ήταν εφικτό οι μαθητές να προτείνουν τρόπους για την πρόοδο της εντός του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος.

Οι μαθητές της Γ’ Λυκείου έχουν περάσει σχεδόν 12 με 14 χρόνια μέσα στις σχολικές αίθουσες διαβάζοντας μουσική και θεατρολογία για το διαγώνισμα του τετραμήνου από τα σχολικά εγχειρίδια και ζωγραφίζοντας σε ένα μπλοκ ακουαρέλας νεκρή φύση και προσωπογραφίες από μια φωτοτυπία, με σκοπό να εξασφαλίσουν ένα 20 στα καλλιτεχνικά που θα ανεβάσει τον μέσο όρο στον έλεγχο τους. Τα καλλιτεχνικά μαθήματα αν και υπάρχουν υποχρεωτικά λόγω των Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών είναι υποβαθμισμένα και καταντούν οι ώρες χαλάρωσης και φασαρίας.

Σημαντικό ρόλο σε αυτή την κατάσταση που επικρατεί, διαδραματίζει η έλλειψη των απαραίτητων υποδομών, οι μουσικοί είναι αναγκασμένοι να διδάξουν μουσική μέσα στη σχολική αίθουσα, το ίδιο και οι καθηγητές των καλλιτεχνικών. Ελάχιστα δημόσια σχολεία διαθέτουν αίθουσα χορωδίας με μουσικά όργανα ή αίθουσα καλλιτεχνικών με μεγάλους πάγκους και φωτεινά παράθυρα ή αμφιθέατρο για πρόβες ενός θεατρικού έργου. Η βιωματική μάθηση, που είναι το κλειδί της επιτυχίας για αυτά τα μαθήματα απουσιάσει και αντί τα παιδία να έχουν ουσιαστική επαφή με την τέχνη απομακρύνονται και χάνουν την ευκαιρία να την αγαπήσουν , να την εκτιμήσουν και να νιώσουν την μαγεία της. Το θετικό με τις τέχνες είναι ότι απαιτούν τη συμμετοχή των παιδιών και για αυτό καταφέρνουν να αιχμαλωτίζουν το ενδιαφέρον τους με τέτοιο τρόπο, που τα παρακινούν να ακονίσουν τις ικανότητες τους, έτσι καταφέρνουν να ελκύουν εκείνα τα παιδιά που μαθαίνουν καλύτερα όταν βλέπουν ή ακούν παρά όταν διαβάζουν κάτι.

Η τέχνη έχει την ικανότητα να αναπτύσσει στον άνθρωπο το αίσθημα του ωραίου, της τάξης, της αρμονίας και του ρυθμού, να ψυχαγωγεί, να ευαισθητοποιεί και να γεμίζει τις ψυχές των ανθρώπων με ευχάριστες εμπειρίες και βιώματα. Η σωστή διδασκαλία της τέχνης μπορεί να ενθαρρύνει την ομαδικότητα, την αυτοπειθαρχία, την βαθύτερη κατανόηση άλλων πολιτισμών, τη πολιτιστική γεφύρωση μεταξύ των μαθητών, να προσεγγίσει μαθητές που είναι αποξενωμένοι ή αποθαρρυμένοι από το σχολείο, ακόμα και να βελτιώσει τις υπόλοιπες σχολικές επιδόσεις τους και είναι κρίμα εφόσον περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα σπουδών να γίνεται διεκπεραιωτικά.

Λύσεις υπάρχουν, είναι απλές και εύκολα υλοποιήσιμες, αρκεί να υπάρξει θέληση για αλλαγή και απομάκρυνση από τον χρησιμοθηρικό χαρακτήρα της μάθησης που έχει εξαπλωθεί σαν ιστός αράχνης πάνω στο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας κατατρώγοντας οποιαδήποτε ευκαιρία για ενίσχυση της ανθρωπιστικής εκπαίδευσης. Θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο να αλλάξει η υπάρχουσα εκπαιδευτική φιλοσοφία, η όποια είναι αναχρονιστική και αποστεωμένη, να καταργηθεί η βαθμολόγηση και η εξέταση στα μαθήματα αυτά με γραπτό διαγώνισμα, ενώ θα ήταν ωφέλιμο να δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές στα σχολεία, να εξοπλιστούν με τα απαραίτητα εποπτικά μέσα και το κατάλληλα καταρτισμένο προσωπικό.

Επιπλέον το ίδιο το σχολείο πρέπει να είναι ανοιχτό στα πολιτιστικά δρώμενα της κοινωνίας, να συνεργάζεται με τους υπόλοιπους φορείς, τον δήμο, πολιτιστικούς συλλόγους, καλλιτέχνες, άλλα σχολεία. Να φέρνει τον μαθητή σε επαφή με καλλιτεχνικές δημιουργίες μέσα από επισκέψεις σε αρχαιολογικούς χώρους, μουσεία, πινακοθήκες, θεατρικές παραστάσεις, κινηματογράφους, συναυλίες εντός και εκτός Ελλάδος, για αυτό υπάρχουν άλλωστε οι εκπαιδευτικές εκδρομές. Ακόμη θα μπορούσαν να προσκαλούν καταξιωμένους αλλά και νέους καλλιτέχνες στα σχολικά αμφιθέατρα για να μοιραστούν μαζί με τους μαθητές τα έργα τους, τις εμπειρίες τους και ότι άλλο προκύψει μέσα από έναν ανοιχτό διάλογο.

Μια ωραία και δημιουργική ιδέα θα ήταν να λειτουργούν στα σχολεία χορωδίες, θεατρικές ομάδες, ομάδες ζωγραφικής, ομάδες χορού, λέσχη βιβλίου, λέσχη φωτογραφίας κτλ, εντός του σχολικού ωραρίου. Οι μαθητές στη συνέχεια θα μπορούν να διοργανώνουν πολιτιστικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις στις οποίες θα παρουσιάζουν τα επιτεύγματα τους. Μέσα από αυτές τις διαδικασίες θα καταφέρουν να εκφραστούν καλλιτεχνικά και να νιώσουν την τέρψη που προσφέρει η επαφή με την Τέχνη. Θα μπορούσαν ακόμα να εκδίδουν σχολική εφημερίδα ή να ομορφύνουν τον χώρο του σχολείου τους με τις καλλιτεχνικές τους δημιουργίες.

Ο αυριανός γιατρός, δικηγόρος, αρχιτέκτονας, προγραμματιστής, μηχανικός, φιλόλογος, νηπιαγωγός, έχει ανάγκη πέρα από το απολυτήριο λυκείου και το πτυχίο του πανεπιστημίου, να έχει διευρύνει τους πνευματικούς του ορίζοντες και μετά από τόσα χρόνια στα θρανία, να έχει διαμορφώσει μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα, με κριτική ικανότητα, αισθητική αντίληψη, ανοιχτή σκέψη και σε όλα αυτά η Τέχνη συμβάλει τα μέγιστα.

© 2019 PASTAFLORAMAG.GR. ALL RIGHTS RESERVED | WEB DESIGNSELIDAMOU.GR
Scroll To Top