«Από το «Κόκκινο Καλοκαίρι» των Η.Π.Α του 1919 σε αυτό του 2020. Μήπως τελικά, αποτύχαμε;» | Πάστα Φλώρα

Ιούλιος 1919, Chicago, Η.Π.Α. 

Πλήθος κόσμου κατακλύζει την λίμνη Michigan για μια βουτιά ανακούφισης από τον καύσωνα εκείνου του καλοκαιριού. Ανάμεσα τους, ο 17χρονος Αφροαμερικανός Eugene Williams με την παρέα του και μια σχεδία. Όταν άθελα του περνάει τη νοητή γραμμή που διαχωρίζει το «λευκό» από το «έγχρωμο» τμήμα της λίμνης, μια παρέα λευκών αγοριών ξεκινά να επιτίθεται στην παρέα των Αφροαμερικανών νέων τόσο λεκτικά όσο και με πέτρες. Ο Williams πέφτει από τη σχεδία και πνίγεται ενώ οι αστυνομικοί που καταφθάνουν στην σκηνή, αρνούνται να συλλάβουν εκείνον που αυτόπτες μάρτυρες δείχνουν ως ένοχο.

Ο ένοχος έχει λευκό χρώμα δέρματος και οι μάρτυρες μαύρο, αρκετό για τους αστυνομικούς να αρνηθούν την σύλληψη. Λίαν συντόμως, ένα εξαγριωμένο πλήθος κατακλύζει την περιοχή οδηγώντας σε μια σειρά αιματηρών συγκρούσεων που έλαβε χώρα από τις 27 Ιουλίου έως τις 3 Αυγούστου του 1919. Ομάδες λευκών και έγχρωμων στο νότιο τμήμα του Chicago προχώρησαν σε βίαιες συγκρούσεις, ξυλοδαρμούς και εμπρησμούς ενώ ο στρατός της πολιτείας κλήθηκε να βγει στους δρόμους επιβάλλοντας την τάξη.

Το αποτέλεσμα; 23 θάνατοι έγχρωμων, 15 λευκών, 500 τραυματίες (με το 60% να είναι Αφροαμερικανοί) και περίπου 1.000 οικογένειες Αφροαμερικανών παρακολούθησαν τα σπίτια τους να παραδίδονται στις φλόγες που άναψαν λευκοί κάτοικοι του Michigan.

Το «Κόκκινο Καλοκαίρι» (Red Summer) του 1919 δεν αποτέλεσε την αρχή αλλά την κορύφωση της φυλετικής διαμάχης μεταξύ «λευκών» και «μαύρων» που σιγόβραζε στην Αμερική μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και τον επαναπατρισμό των Αφροαμερικανών στρατιωτών. Ήταν όμως, η επίσημη αρχή δεκάδων συγκρούσεων καθ’ όλη τη χρονιά σε πολλές πολιτείες των Η.Π.Α όπως η Washington, το Tennessee, το Texas, το Arkansas, η Nebraska και φυσικά, το Chicago.

Σημείο αναφοράς, η σφαγή Αφροαμερικανών υπαλλήλων αγροτικής παραγωγής από μια ομάδα λευκών αγροτών στο Elaine του Arkansas, οι οποίοι δεν επιθυμούσαν την εμπλοκή τους στην διαδικασία παραγωγής της περιοχής. Συγκρούστηκαν σε πολλά επίπεδα προτού λευκοί καλλιεργητές (αλλά και άνθρωποι χωρίς καμία σχέση με τον κλάδο) ξεκινήσουν να συσπειρώνονται και να επιτίθονται για δύο συνεχόμενες μέρες σε τυχαίους, έγχρωμους αγρότες, καλλιεργητές και εργάτες.

Ο ακριβής αριθμός νεκρών δεν έχει οριστικοποιηθεί, εκτιμάται όμως ότι κυμαίνεται μεταξύ 100 έως 237 ανθρώπων. Σημαντική συμβολή στους λιντσαρισμούς εκείνης της περιόδου (83 το 1919) αλλά και πιο πριν, ήδη από το 1918 (64), προσέφερε η Ku Klux Klan που αναδείχθηκε ξανά μετά από πολύ καιρό αδράνειας χάρη στο ρατσιστικό, έκρυθμο και επιθετικά αντί – έγχρωμο κλίμα των ημερών με μια έστω και σκιώδη, στήριξη της κυβέρνησης. 

Ως προς το «γιατί»;

Μετά την λήξη του Α’ Παγκοσμίου πολέμου, οι επαναπατρισθέντες Αμερικανοί λευκοί πολίτες αντίκρισαν μια όχι και τόσο ιδιαίτερα ευχάριστη έκπληξη: Πολλοί Αφροαμερικανοί του Νότου και μετανάστες διάφορων άλλων χωρών, είχαν καλύψει τις θέσεις εργασίας σε εργοστάσια, αποθήκες και μύλους του Βορρά που είχαν αφήσει κενές με την αποχώρηση τους για την Ευρώπη.

Αυτό ονομάστηκε αργότερα και ως το πρώτο κύμα μετανάστευσης προς τις Η.Π.Α (first wave of migration). Κάπου μεταξύ της φυλετικής έντασης που ήδη προϋπήρχε σε συνδυασμό με την οικονομική ανασφάλεια και του έντονου εθνικιστικού αισθήματος της εποχής, Αφροαμερικανοί στρατιώτες επέστρεφαν και εκείνοι από το μέτωπο του πολέμου όπου είχαν πολεμήσει με την αμερικανική στολή στο όνομα της ελευθερίας και της δημοκρατίας.

Το πρόβλημα ήταν πως, σε αντίθεση με τους λευκούς συμπολίτες τους, αντιμετώπισαν τεράστια εχθρότητα περπατώντας απλώς κατά μήκος του δρόμου ξεκινώντας από βωμολοχίες και ξυλοδαρμούς έως και την στέρηση ή έστω, την υποτίμηση βασικών δικαιωμάτων όπως η ισονομία ή η στέγαση.

Επιπλέον, δημιουργήθηκε περαιτέρω ένταση του λαού εναντίον τους, όταν ο Mitchell Palmer, ο επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας των Η.Π.Α, κατονόμασε την διαμαρτυρία και την «εξέγερση» των Αφροαμερικανών πολιτών απέναντι στη υπεράσπιση των δικαιωμάτων τους ως δουλειά των κομμουνιστών, κατεξοχήν εχθρών του κράτους και η βία δεν άργησε να έρθει. 

Στην αρχή, ήταν διαμαρτυρία για την κατοχύρωση βασικών δικαιωμάτων που κάθε νόμιμος πολίτης ενός κράτους δικαιούται, ιδίως όταν πιστεύει και πολεμά στο όνομα αυτής ανεξαρτήτως χρώματος, θρησκείας ή τόπου καταγωγής. Μπροστά σε επιθέσεις, λιντσαρισμούς ή ακόμη και εν ψυχρώ δολοφονίες χωρίς κανέναν εμφανή λόγο παρά μόνο το μίσος ή κάποιο εθνικό κόμπλεξ κατωτερότητας, υπήρξε άμεση αντίδραση. Πως άλλωστε να μην υπάρξει μπροστά σε ανθρωποκτονίες χωρίς καμία αιτία; Υπάρχει άλλωστε ουσιαστική αιτία πίσω από μια ανθρωποκτονία;

Η κοινότητα των Αφροαμερικανών στις πολιτείες που εμφάνισαν τα μεγαλύτερα ποσοστά φυλετικής βίας και όχι μόνο, αμύνθηκε, διαμαρτυρήθηκε και απάντησε βλέποντας την ίδια την αστυνομία όχι απλώς να μην αποτρέπει τις επιθέσεις αλλά σε πολλές περιπτώσεις, ακόμη και να συμμετέχει ενεργά σε αυτές.  

Η επόμενη μέρα ήρθε μετά από έναν ολόκληρο χρόνο διάσπαρτων συγκρούσεων, επιθέσεων και δολοφονιών με την συγκρότηση ενός συμβουλίου 12 ατόμων, 6 λευκών και 6 Αφροαμερικανών με στόχο τη επίλυση βασικών ζητημάτων όπως ο εργασιακός ανταγωνισμός, η ανεπαρκής στέγαση και η προφανέστατη φυλετική διάκριση μέσω της άρνησης ισονομίας προς το πρόσωπο των Αφροαμερικανών.

Παρ’ όλα αυτά, η πρόοδος σε αυτούς τους τομείς άργησε να φανεί και είναι αρκετά αμφίβολο κατά πόσο όντως έχει πραγματικά επιτευχθεί παρατηρώντας όσα συμβαίνουν σήμερα σε όλον τον κόσμο, ιδίως μετά την δολοφονία του George Floyd

Σήμερα, το καλοκαίρι του 2020, το «Κόκκινο Καλοκαίρι» του 1919 αποτελεί από τις πιο μελανές σελίδες στην αμερικανική ιστορία και ένα θέμα που καταλαμβάνει μόλις μια μικρή παράγραφο στα σχολικά βιβλία ιστορίας της χώρας ενώ παραμένει σχεδόν άγνωστο παγκοσμίως.

101 χρόνια μετά, η δολοφονία του George Floyd, της Breonna Taylor, του Ahmaud Arbery αλλά και η βία εναντίον πολλών άλλων Αφροαμερικανών πολιτών ανά τον κόσμο, αποδεικνύει σε πόσο μεγάλο βαθμό το Αμερικανικό (και όχι μόνο) κράτος τόσο σήμερα όσο και τότε, απέτυχε τελικά να προστατέψει τους Αφροαμερικανούς πολίτες του. Ίσως, μέσα στην αμερικανική κοινωνία να υπάρχει κάτι τόσο τραυματισμένο και ηθικά πτωχευμένο όπου φαίνεται από την ανικανότητα αντίληψης και εφαρμογής της ισότητας και της δικαιοσύνης. 

Η δικαιοσύνη και η ισότητα οφείλουν να αποτελούν γενικευμένο κεκτημένο σε μια εποχή αναμφίβολα πιο εξελιγμένη από προηγούμενες.

Είναι πραγματικά όμως η σημερινή κοινωνία, το αμερικανικό νομικό και εκτελεστικό σύστημα πιο εξελιγμένο σε σχέση με εκείνο που υπήρχε πριν ένα αιώνα; Αν ναι, τότε γιατί έχουν ειδοποιό διαφορά το χρώμα δέρματος;

Υπάρχει πραγματική δικαιοσύνη εάν πρέπει αυτή να απαιτηθεί με διαμαρτυρίες, εξεγέρσεις και τα φώτα της δημοσιότητας;     

Γράφει η Ειρήνη Σαμαρά

See Also
View Comments (0)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

© 2019 PASTAFLORAMAG.GR. ALL RIGHTS RESERVED | WEB DESIGNSELIDAMOU.GR
Scroll To Top