Το αναπάντητο ερώτημα της εκπαίδευσης | Πάστα Φλώρα

Διάφορα έχουν γραφτεί κι έχουν ακουστεί τις τελευταίες μέρες για την κατάργηση εικαστικών και μουσικής από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Κατόπιν μιας μικρής έρευνας, αποδεικνύεται ότι πρόκειται περί hoax, καθώς καταργούνται κάποια μαθήματα επιλογής στις τρεις τάξεις του λυκείου, και όχι όλα τα εικαστικά μαθήματα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Ανεξάρτητα από το τι έγινε εν τέλει ή τι θα γίνει σε μελλοντικό χρόνο, η όλη κατάσταση έφερε στην επιφάνεια δυο ισχυρά αντικρουόμενες συλλογιστικές, καθώς και διάφορες άλλες που ισορροπούν ανάμεσα τους.

Η πρώτη αναφέρει ότι είναι μαθήματα άχρηστα στους μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και συνήθως οι ώρες αυτών των μαθημάτων αποτελούν “τη χαρά του παιδιού”, επειδή πολύ απλά κανείς δε δίνει ιδιαίτερη βάση στα μαθήματα αυτά – διδάσκοντες ή διδασκόμενοι.

Η δεύτερη μπορεί να περιγραφεί μέσα από ένα meme που έχει κυκλοφορήσει από χτες και αναφέρει το εξής: “Για ποιο λόγο απορείτε που έκοψαν την μουσική και τα εικαστικά; Έχετε δει πρόβατα να ζωγραφίζουν και να τραγουδάνε;”. Μια άποψη αφενός πιο ρομαντική και πιο ελπιδοφόρα – χωρίς όμως να πατάει και αναγκαστικά στην πραγματικότητα.

Αυτές οι δυο συλλογιστικές από μόνες τους είναι κενές. Η μία υπάρχει απλά για να αντιπαρατεθεί στην άλλη, χωρίς καμία από τις δυο να έχει απόλυτο δίκιο. Γεννάνε, όμως, κάποια πολύ συγκεκριμένα ερωτήματα, αρκετά βαθύτερου νοήματος από το τι γίνεται στις ώρες εικαστικών ή μουσικής στα σχολεία και το πόση σημασία έχουν.

Η πρώτη ομάδα ερωτημάτων έχει να κάνει με το τι θεωρούμε ως εκπαίδευση, τελικά; Είναι ένα εργαλείο για να μας κάνει ανταγωνιστικούς στην αγορά εργασίας; Είναι ένα μέσο για να ανοίξουμε τους ορίζοντές μας; Είναι η απόκτηση γνώσης, γενικά και αόριστα; Είναι κάτι αναγκαστικό που όλοι θα το περάσουμε, οπότε και ας μην είναι όλα όσα μαθαίνουμε βαρύνουσας σημασίας; Είναι απλά το “μάθε, παιδί μου, γράμματα”;

Η δεύτερη ομάδα ερωτημάτων έχει να κάνει με τον ρόλο του σχολείου στην εκπαίδευση. Ποιες είναι οι απαιτήσεις μας από αυτό; Τι ανάγκες μπορεί να καλύψει ένα σχολείο; Κατά πόσο επαφίεται η μεταφορά γνώσης σε οποιοδήποτε μάθημα στο μεράκι του καθηγητή και μόνο; Έχει κάποιο ιδιαίτερο νόημα οι καθηγητές να προσπαθήσουν παραπάνω όταν η “εκπαίδευση” γίνεται outsourcing σε φροντιστήρια, μελετητήρια και λοιπά εις -ήρια;

Τέλος. η τρίτη – και σημαντικότερη – ομάδα ερωτήσεων είναι που θέλουμε να αποσκοπεί η εκπαίδευση; Θέλουμε να βγάλουμε καλά γρανάζια και πειθήνια φανταράκια με απολυτήριο λυκείου; Θέλουμε να κάνουμε κάθε έναν από εμάς να βιώσει τη φοιτητική εμπειρία και να δοκιμαστεί σε ακαδημαϊκό επίπεδο; Θέλουμε να βγουν από τα σχολεία ολοκληρωμένοι άνθρωποι, με ικανότητα κριτικής σκέψης; Θέλουμε να αναμασάμε την καραμέλα ότι υπάρχει ισότητα στην κοινωνία και ότι όλοι, δήθεν μου, ξεκινάμε από την ίδια βάση;

Υπάρχουν και πάρα πολλές άλλες ερωτήσεις στο μυαλό του καθενός μας, που καλό είναι να απαντηθούν. Σαν κοινωνία ξέρουμε πολύ καλά να έχουμε λόγο και αντίλογο, αλλά με ποιο σκοπό; Με ποιο νόημα; Τι προσπαθούμε να πετύχουμε; Οι “συντηρητικοί” να φωνάζουν για την τεμπέλα νεολαία που μόνο θέλει να χάσει μάθημα και οι “προοδευτικοί” να αναφέρουν απλά τη χρησιμότητα της τέχνης; Και, εν κατακλείδι, η τρέχουσα κατάσταση με τα τρέχοντα δεδομένα τι εκπτώσεις κι τι υπερβάσεις χωράει και που;

Ζητάω συγγνώμη για όποιον άνοιξε να διαβάσει αυτό το κείμενο και περίμενε απαντήσεις. Το μόνο που βρήκε ήταν ερωτήσεις. Κι αυτός είναι ίσως ο μεγάλος βραχνάς στην εκπαίδευση. Μαθαίνουμε να ψάχνουμε απαντήσεις, όχι να γεννάμε ερωτήσεις. Η ερώτηση κακό, η απάντηση καλό. Μπορούν τα εικαστικά και η μουσική – γενικότερα τα καλλιτεχνικά μαθήματα – να βοηθήσουν στο να δημιουργούμε ερωτήσεις; Αναμφίβολα. Η τωρινή τους μορφή βοηθάει σε αυτό; Ειλικρινά, δεν ξέρω.

Δεν ξέρω γιατί στα μαθήματα αυτά ελάχιστοι δίνουν σημασία. Δεν ξέρω γιατί στην πραγματικότητα οι γονείς στον έλεγχο σπάνια θα κοιτάξουν τι βαθμός υπάρχει στη μουσική. Δεν ξέρω, γιατί και οι ίδιοι οι καθηγητές που τα διδάσκουν τα γνωρίζουν αυτά. Και σίγουρα δεν ξέρω αν το στείρο εκπαιδευτικό σύστημα θέλει να αλλάξει για να τους δώσει τη βαρύτητα που θα έπρεπε να έχουν.

Αλλά, δε βαριέσαι, ας μάθουν τα παιδιά γράμματα, αυτό μετράει. Να μάθουν και να σκέφτονται θα το βρούνε μόνα τους στην πορεία.

Γράφει ο Βαγγέλης Βαίτσης

 

See Also
© 2019 PASTAFLORAMAG.GR. ALL RIGHTS RESERVED | WEB DESIGNSELIDAMOU.GR
Scroll To Top