Υπήρχε Φιλοσοφία πριν τον Σωκράτη; | Πάστα Φλώρα

Ο Σωκράτης συνιστά ορόσημο όχι μόνο της ελληνικής αλλά και της παγκόσμιας φιλοσοφίας ενώ αποτελεί το εφαλτήριο για όλες τις φιλοσοφικές συζητήσεις και αναζητήσεις ακόμα και σήμερα, αφού ήταν ο πρώτος Φιλόσοφος που μίλησε για τους ανθρώπους και την ανθρώπινη συμπεριφορά.

Η διδασκαλία του (μαιευτική/διαλεκτική/επαγωγική μέθοδος), οι ρήσεις του, η ζωή του και το τέλος του διδάσκονται παγκοσμίως, με αποτέλεσμα να είναι γνωστός και ξακουστός σε όλον τον κόσμο. Πάνω σε αυτόν στηρίχθηκε όλη η Δυτική Φιλοσοφία και χιλιάδες μελετητές τον έχουν μελετήσει, τον μελετούν και θα τον μελετήσουν σίγουρα στο μέλλον. Είναι το απόλυτο σύμβολο του αρχαίου ελληνισμού και της αρχαίας ελληνικής Φιλοσοφίας. 

Ο Σωκράτης αποτελεί την αρχή και το κομβικό σημείο της Φιλοσοφίας. Μάλιστα, χαρακτηριστικό είναι πως όλοι οι Φιλόσοφοι πριν από αυτόν ονομάστηκαν Προσωκρατικοί, όχι μόνο επειδή έζησαν πριν από τον σπουδαίο Φιλόσοφο, αλλά κυρίως επειδή ο Σωκράτης απάντησε στις θεωρίες τους, αφού για πρώτη φορά, εξαιτίας του, η Φιλοσοφία έγινε προσωποκεντρική.

Ως κοινό χαρακτηριστικό τους, οι Προσωκρατικοί, είχαν τη λογική και έγραφαν σε ποιητικό λόγο, ενώ κι εκείνοι συντέλεσαν στην άνθιση της Δυτικής Φιλοσοφίας. Ακόμα, οι Προσωκρατικοί Φιλόσοφοι δεν αποτελούσαν ένα ενιαίο φιλοσοφικό ρεύμα, αλλά ανήκαν σε ξεχωριστές ομάδες, που κάποιες από αυτές, όπως οι Σοφιστές, συνέχιζαν να υφίσταντο και μετά το θάνατο του Σωκράτη και συγκρούστηκαν μαζί του.

Ως επί των πλείστων, οι Προσωκρατικοί φιλόσοφοι ασχολούνταν με την εξήγηση του αρχικού δομικού στοιχείου, που συντέλεσε στη δημιουργία του κόσμου.

Μια «ομάδα» Προσωκρατικών, ήταν αυτή της Σχολής της Μιλήτου, με πιο γνωστούς Φιλοσόφους τον Θαλή, που ασχολήθηκε με το νερό, τον Αναξιμένη, που ασχολήθηκε με τον αέρα και τον Αναξίμανδρο, που ασχολήθηκε με το άπειρο. Συνεχιστής της Σχολής της Μιλήτου ήταν ο Ηράκλειτος, που τον απασχόλησε η φωτιά.

Μια ακόμα σχολή, ξεχωριστή από αυτή της Μιλήτου, ήταν η Ελεατική Σχολή, η οποία αποτελούνταν από γνωστούς Φιλοσόφους όπως ο Παρμενίδης, που ασχολήθηκε με την έννοια του όντος. 

Γνωστή σχολή Φιλοσοφίας πριν τον Σωκράτη, αποτέλεσαν οι Πυθαγόρειοι, με πρωτοστάτη τον Πυθαγόρα τον Σάμιο, που δημιούργησε την δική του σχολή.

Οι Πυθαγόρειοι εντρύφησαν στα μαθηματικά, μάλιστα πιστεύανε πως ο κόσμος ερμηνεύεται με τα μαθηματικά και τους αριθμούς. Μετά τον θάνατο του Πυθαγόρα, οι συνεχιστές του χωρίστηκαν σε δύο υπό-ομάδες τους ακουσματικούς και στους μαθηματικούς.

Λίγο αργότερα συναντάμε τους Πλουραλιστές, όπου οι πιο γνωστοί ήταν ο Εμπεδοκλής, που μελέτησε τα τέσσερα στοιχεία της φύσης, τη γη, τον αέρα, τη φωτιά και το νερό και ο Αναξαγόρας. Οι Πλουραλιστές, σε αντίθεση με τους προηγούμενους φιλόσοφους που αναζητούσαν το αρχικό αίτιο του κόσμου,  υποστήριζαν πως ο κόσμος αποτελείται από διαφορετικής φύσης υλικά που δεν μπορούν να αναχθούν σε μια ουσία και μπορούσαν να διαιρούνται για πάντα.

Θα συναντήσουμε και την σχολή των Ατομιστών που εισήχθη από τον Δημόκριτο και υπάρχει μέχρι και σήμερα. Η σχολή αυτή πραγματεύεται την ύπαρξη του ατόμου στο κενό και την εμπλοκή αυτού ως δομικού στοιχείου για κάθε τι που υπάρχει στη φύση.

Τέλος όπως ήδη αναφέρθηκε υπήρχαν οι Σοφιστές που δίδασκαν τους νέους της εποχής για ζητήματα της ζωής και όχι για τη φύση αυτής, όπως έκαναν οι αρχικοί φιλόσοφοι. Συγκεκριμένα, η διδασκαλεία τους στρέφονταν γύρω από την ηθική, την πολιτική, συγκρούονταν με την θρησκευτική πίστη και καλούσαν τους μαθητές τους να σκέφτονται το κάθε τι που βλέπουν ή ακούν.

Οι πιο γνωστοί Σοφιστές ήταν ο Γοργίας, ο Πρωταγόρας και ο Ιππίας. Τελικά, ο Πρωταγόρας οδηγήθηκε στον αγνωστικισμό, όπου υποστήριζε την έλλειψη γνώσης για το κάθε τι.

Οι βασικότερες πηγές για τους Προσωκρατικούς Φιλόσοφους έρχονται από τα σωζόμενα αποσπάσματα του αυθεντικού λόγου τους και από τις οι αναφορές άλλων συγγραφέων. Το μόνο σίγουρο είναι πως οι Προσωκρατικοί με τον Σωκράτη σώμα στη Φιλοσοφία και τη διαμόρφωσαν σε αυτό που την ξέρουμε μέχρι και σήμερα!

Γράφει η Ρούλα Βαθίστα 

See Also
© 2019 PASTAFLORAMAG.GR. ALL RIGHTS RESERVED | WEB DESIGNSELIDAMOU.GR
Scroll To Top