Λίγα λόγια για τον συστηματικό ρατσισμό | Πάστα Φλώρα

Ο ρατσισμός χαρακτηρίζεται ως ένα κοινωνικό φαινόμενο που επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την κοινωνική ζωή των ανθρώπων και είναι ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα.

Αποτελείται από ένα σύνολο στάσεων και πεποιθήσεων, που υιοθετούνται και χρησιμοποιούνται από μια ομάδα ανθρώπων ή από ένα σύστημα, για να δικαιολογήσουν και να διεκδικήσουν την κοινωνική τους υπεροχή. Αυτή η υπεροχή μπορεί να προέρχεται είτε από κάποιον βιολογικό παράγοντα είτε από κάποιον κοινωνικό, πολιτικό ή πολιτισμικό.

Οι πεποιθήσεις αυτές, αποτελούν κοινωνικές κατασκευές και κατηγοριοποιούν τους ανθρώπους ανάλογα τις φυσικές, κοινωνικές, πολιτιστικές και φυλετικές τους διαφορές και χαρακτηριστικά. Θεωρείται κάτι περισσότερο από τη φυλετική προκατάληψη.

Σήμερα, η λέξη ρατσισμός χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις πράξεις μιας ομάδας ανθρώπων εναντίον μίας άλλης ομάδας. Ο ρατσισμός θεωρείται παραβίαση του θεμελιώδους δικαιώματος του ανθρώπου στην ισότητα στους τομείς της εργασίας, της πολιτικής, της οικονομίας και άλλων παραγόντων της καθημερινότητας.

Ο ρατσισμός μπορεί να πάρει πολλές μορφές, όπως: αναπαραστατικές, ιδεολογικές, έλλογες, αλληλεπιδραστικές, δομικές, θεσμικές και συστημικές.

Πιο αναλυτικά, ο αναπαραστατικός ρατσισμός, αναφέρεται στα φυλετικά και όχι μόνο στερεότυπα που εμφανίζονται συχνά στην λαϊκή κουλτούρα και προβάλλονται μέσω των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Η ιδεολογική μορφή του ρατσισμού περιλαμβάνει τις πολιτισμικές απόψεις και πεποιθήσεις, αναφορικά με τους τρόπους που οι άνθρωποι ερμηνεύουν τα αισθήματα ανωτερότητάς τους σε σχέση με τους συνανθρώπους τους.

Ιστορικά, ο ιδεολογικός ρατσισμός είναι η βάση της κατασκευής των ευρωπαϊκών αποικιών. Η τρίτη μορφή ρατσισμού, είναι η έλλογη έκφρασή του όπου μέσω της προφορικής έκφρασης εκδηλώνεται το μίσος και η δυσφορία που νιώθουν κάποιοι άνθρωποι έναντι κάποιων άλλων. 

Η αλληλεπιδραστική μορφή του αναφέρεται στην σωματική ή λεκτική επίθεση που υφίστανται άτομα ή ομάδες με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Ο ρατσισμός μπορεί να λάβει θεσμική μορφή ως προς τον τρόπο σχεδιασμού και εφαρμογής των νόμων, ενώ η δομική μορφή του αναφέρεται στο πλαίσιο της συνεχούς και μακροχρόνιας αναπαραγωγής των διακρίσεων της κοινωνίας, μέσα από ένα συνδυασμό όλων των παραπάνω πρακτικών. Ο δομικός ρατσισμός εκδηλώνεται μέσα από τον διαχωρισμό και την διαστρωμάτωση.

Τέλος, ο ρατσισμός εντός μιας ολόκληρης χώρας αποτελεί την πιο σοβαρή μορφή ρατσισμού και ονομάζεται συστημικός ρατσισμός. Ένα παράδειγμα συστημικού ρατσισμού αποτελούν οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής όπου είναι μια χώρα που ιδρύθηκε πάνω σε ρατσιστικές αντιλήψεις και πολιτικές. Οι εκδηλώσεις ρατσισμού μπορούν να πάρουν ποικίλες μορφές, φανερές όπως η χρήση φυλετικών δυσφημίσεων και διακρίσεις ή ρητορικών μίσους, αλλά και συγκαλυμμένες, κρυμμένες από την κοινή θέα ή συγκαλυμμένες πρακτικές, πολιτικά ουδέτερες. 

Στις 19 Ιουνίου του 2020, το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, όργανο του ΟΗΕ με έδρα τη Γενεύη, ενέκρινε ψήφισμα όπου στην αρχική του μορφή καταδικάζει τον συστημικό ρατσισμό και την αστυνομική βία στις ΗΠΑ. Το ψήφισμα κατατέθηκε από τις αφρικανικές χώρες στο πλαίσιο της έκτακτης συνεδρίασης που διεξήχθη μετά τον θάνατο του Αφροαμερικανού Τζορτζ Φλόιντ στα χέρια της αστυνομίας και τις μαζικές αντιρατσιστικές διαδηλώσεις που οργανώθηκαν σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ωστόσο, το κείμενο «αμβλύνθηκε» και δεν κατονομάζει πλέον ονομαστικά τις ΗΠΑ, προκαλώντας την οργή μη κυβερνητικών οργανώσεων. Περιορίζεται στο να ζητήσει από την Ύπατη Εκπρόσωπο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Μισέλ Μπατσελέτ να «προετοιμάσει μια έκθεση σχετικά με τον συστημικό ρατσισμό, τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου αναφορικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα και την κακομεταχείριση των Αφρικανών και των προσώπων αφρικανικής υπηκοότητας από τις δυνάμεις επιβολής του νόμου».

Διευκρινίζοντας ότι θα πρέπει να εξεταστούν «τα γεγονότα που προκάλεσαν τον θάνατο του Τζορτζ Φλόιντ και άλλων Αφρικανών και πολιτών αφρικανικής καταγωγής, με στόχο να καθοριστούν οι ευθύνες και να απονεμηθεί δικαιοσύνη στα θύματα».

Όλοι ζούμε κάτω από τον ίδιο ουρανό, αλλά δεν έχουμε όλοι τον ίδιο ορίζοντα.

Konrad Adenauer.

Γράφει η Κατερίνα Ζάχαρη

See Also
View Comments (0)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

© 2019 PASTAFLORAMAG.GR. ALL RIGHTS RESERVED | WEB DESIGNSELIDAMOU.GR
Scroll To Top