Η συναισθηματική νοημοσύνη ως βάση για την υγιή ανάπτυξη του παιδιού | Πάστα Φλώρα

Γράφει η Εύη Καραβαρίτη

Συναισθηματική νοημοσύνη ή αλλιώς Συναισθηματικό πηλίκο είναι η ικανότητα των ατόμων να αναγνωρίζουν τα δικά τους, καθώς και τα συναισθήματα των άλλων, να κάνουν διάκριση μεταξύ διαφορετικών συναισθημάτων και να τα ονομάσουν κατάλληλα, καθώς και να χρησιμοποιούν τη συναισθηματική πληροφορία ως οδηγό σκέψης και συμπεριφοράς. Μολονότι ο όρος πρωτοεμφανίστηκε το 1964 σε ένα έγγραφο του Μάικλ Μπέλντοχ, απέκτησε δημοφιλία το 1995 με το βιβλίο Συναισθηματική Νοημοσύνη[2] του συγγραφέα, ψυχολόγου και επιστημονικού δημοσιογράφου Ντάνιελ Γκόουλμαν. Από τότε στη θεωρία του Γκόουλμαν έχει ασκηθεί κριτική μέσα στην επιστημονική κοινότητα.

Η συναισθηματική νοημοσύνη δεν είναι έμφυτη όπως IQ , αλλά καλλιεργείται κ είναι το λεγόμενο EQ (emotional intelligence quotient). Από την πρώτη κιόλας στιγμή μετά την γέννηση η αποδοχή και κατανόηση των συναισθηματικών του αναγκών είναι η βάση για μια ομαλή εξέλιξη στην μετέπειτα ζωή του. Οι γονείς αυτό που καλούνται να κάνουν είναι να ακούσουν τις ανάγκες του παιδιού κ να το βοηθήσουν να περάσει από τα συναισθηματικά μονοπάτια που θα συναντήσει στην ζωή του. για να το πετύχουν αυτό θα πρέπει να βάλουν τον εαυτό τους στην θέση του παιδιού. Να λειτουργήσουν με ενσυναίσθηση. Να του μεταφέρουν δικά τους αντίστοιχα βιώματα . Για παράδειγμα αν το παιδί τσακωθεί με ένα συμμαθητή του στο σχολείο, να σκεφτεί ο γονιός πώς θα ένιωθε αν τσακωνόσασταν με ένα συνάδελφο του στη δουλειά. Όταν τα παιδιά νιώθουν ότι οι γονείς κατανοούν τις εμπειρίες τους, ηρεμούν και αισθάνονται ότι έχουν ένα σύμμαχό, στον οποίο μπορούν να απευθυνθούν ανά πάσα στιγμή για βοήθεια είναι πολύ σημαντικό οι γονείς να έχουν επίγνωση των δικών τους συναισθημάτων και να μη φοβούνται να τα εκφράσουν. Το παιδί που βλέπει τους γονείς να εκφράζουν τα οποιαδήποτε συναισθήματα έχουν την δεδομένη στιγμή κάνουν το παιδί να νιώθει πιο άνετα όταν και εκείνο έχει αντίστοιχα συναισθήματα. Το κάνουν να μη φοβάται να τα εκφράσει και δε θεωρεί ότι κάτι δεν πάει καλά επειδή νιώθει όπως νιώθει. το να το ωθήσουμε να κρύψει/καταπιέσει ότι νιώθει λέγοντας «έλα μωρέ μην κλαις μεγάλο παιδί/ μην θυμώνεις-φωνάζεις ή ακόμα κ στεναχωριέσαι» Όλα αυτά κ πολλές άλλες φράσεις/εκφράσεις ή ακόμα κ συμπεριφορές των γονέων ως προς τα συναισθήματα που εκφράζει το παιδί (πχ τιμωρία) δημιουργούν ένα συναισθηματικά ανάπηρο ενήλικα μελλοντικά . Μετατρέπεται σε ένα παιδί που σταδιακά σταματάει να εκφράζεται από τον φόβο της απόρριψης. το να αποθαρρύνουμε το παιδί στο να εκφράσει ελεύθερα αυτά που νιώθει έχει ως συνέπεια να αδιαφορεί για το πώς νιώθουν οι άλλοι (να μην μπορεί να μπει στην θέση τους) καθώς αυτό έχει εισπράξει στην παιδική του ηλικία . Επίσης δημιουργείται στο παιδί μια τάση ενοχικότητας ως προς αυτό που νιώθει με μεγάλο ενδεχόμενο κοινωνικού αποκλεισμού και απομόνωσης, με αποτέλεσμα να επιτρέπει σε στους άλλους να υποβαθμίζουν τα συναισθήματα του κάτι που έχει λάβει ως βάση από το σπίτι. Αυτής της κατηγορίας τα παιδιά είναι επιρρεπείς σε επιθέσεις bulling, καταθλιπτικά επεισόδια , συναισθηματική ανωριμότητα ή περιπτώσεις βίαιων ανθρώπων με τάσεις εθισμού. Έναν άνθρωπο συναισθηματικά υγιή τον ξεχωρίζεις από τις δεξιότητες που έχει αναπτύξει κατά την διάρκεια της ζωής του.

Οι 5 δεξιότητες της συναισθηματικής νοημοσύνης κατά τον Goleman είναι οι εξής :

• Να γνωρίζει/αναγνωρίζει τα συναισθήματα του κ από πού προέρχονται αυτά

• Να έχει ενσυναίσθηση ως προς τα συναισθήματα των άλλων ώστε να μπορεί να συμμετέχει στη συναισθηματική εμπειρία του άλλου

• Να μαθαίνει να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του: Να τα ελέγχει, να ξέρει πότε είναι καλό να τα εκφράζει, να ξέρει πότε και πώς η έκφραση ή η μη έκφραση των συναισθημάτων επηρεάζει τους άλλους, να μάθει να διεκδικεί τα θετικά συναισθήματα. Να ξέρει πώς να εκφράζει τα αρνητικά συναισθήματα όπως τον θυμό, τον φόβο, ή την ενοχή με έναν ακίνδυνο και παραγωγικό τρόπο και να αναβάλλει την έκφρασή τους.

• Να ανασκευάζει τη συναισθηματική ζημία: Να ξέρει να δίνει εξηγήσεις και να ζητά συγγνώμη

• Να μπορεί να τα συνδυάζει όλα μαζί:

Μόλις κάποιος βελτιώσει τη συναισθηματική του νοημοσύνη, αναπτύσσει μία δεξιότητα που λέγεται «συναισθηματική αλληλεπίδραση». Αυτό σημαίνει ότι κάποιος μπορεί να συντονίζεται με τα συναισθήματα των ανθρώπων γύρω του, να τα νιώθει και να αλληλεπιδρά με αυτές αποτελεσματικά (Στάινερ, 2006).

Η καλλιέργεια της συναισθηματικής νοημοσύνης ξεκινά από πολύ νωρίς κ οι τρόποι όπου μπορεί να επιτευχθεί αυτό είναι οι εξής :

• Ανάγνωση παραμυθιών με ανάλογα συναισθηματικά ερεθίσματα

• Διάλογος-συζήτηση με τους γονείς ως προς τα συναισθήματα που έχουν αναπτύξει σε όλη την διάρκεια της ημέρας

• Ενεργητική ακρόαση

• Τα βοηθάμε να μάθουν να επιλύουν προβλήματα κ να διαπραγματεύονται

• Μιλάμε για τα δικά μας συναισθήματα

• Αποδεχόμαστε τα συναισθήματα και τις συναισθηματικές αντιδράσεις των παιδιών.

• Και τελευταίο και σημαντικότερο είναι να γινόμαστε εμείς πρότυπα για τα παιδιά μας διαχειριζόμενοι σωστά τα δικά μας συναισθήματα κ δείχνοντας ενσυναίσθηση στα συναισθήματα των άλλων.

© 2019 PASTAFLORAMAG.GR. ALL RIGHTS RESERVED | WEB DESIGNSELIDAMOU.GR
Scroll To Top