Ο ηρωισμός στη σύγχρονη εποχή | Πάστα Φλώρα

Ζούμε, λένε, σε μία εποχή αντιηρωική.

Το σύγχρονο ανθρώπινο γένος θεωρείται από πολλούς πως έχει χάσει τα ηρωικά του χαρακτηριστικά, αυτά που με το άκουσμα της λέξης ήρωας μας οδηγούν σχεδόν ασυναίσθητα σε παλαιότερες εποχές, της Ελλάδας του 1821 ή ακόμα και στην αρχαιοελληνική.

Είναι όμως πραγματικά έτσι; Μπορεί ο άνθρωπος να έχει χάσει τον ηρωισμό του;
Αν με ρωτάτε, η απάντηση είναι όχι. Απλώς, όπως πολλές άλλες λέξεις, έτσι και αυτή του ήρωα έχει αλλάξει περιεχόμενο ή, ακριβέστερα, έχει αλλάξει ο τρόπος που προσεγγίζεται.

Στις σύγχρονες δυτικές χώρες πλέον ο ηρωισμός δεν ταυτίζεται με πολεμικές δεξιότητες και την γενναιότητα στο πεδίο της πολεμικής μάχης˙ και αυτό είναι λογικό, εφόσον στα δυτικά κράτη επικρατεί ειρήνη. Παρ’ όλα αυτά η έλλειψη πολέμου δεν εξαλείφει την έννοια του ηρωισμού.

Για αυτό λοιπόν και ο σύγχρονος ήρωας μεταφέρει το «πεδίο της μάχης» του στην καθημερινή ζωή.

Είναι αυτός που με ανιδιοτέλεια θα αφήσει πίσω εγωκεντρισμού και συμφέροντα, προβαίνοντας σε αυτό που είναι καλύτερο για το κοινωνικό σύνολο στο οποίο αναφέρεται.

Θα μπορούσαμε να πούμε πως ήρωας είναι κάθε άνθρωπος που αναλαμβάνει την ευθύνη του ως πολίτης, ως οικογενειάρχης και την τελική ως άνθρωπος.

Και όμως, η πράξη του δε χρειάζεται να είναι κάτι το υπερφυσικό, κάτι το απλησίαστο για τους «κοινούς θνητούς»˙ αντιθέτως, ο ηρωισμός σχετίζεται άρρηκτα με την έννοια της ανθρωπιάς, με την βαθύτερη ουσία που μας εντάσσει όλους στο ανθρώπινο γένος.

Ο κάθε άνθρωπος κρύβει μέσα του έναν ήρωα τον οποίο όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή θα επιλέξει είτε να τον εμφανίσει είτε να τον καταπνίξει.

«Θα έρθει η στιγμή που θα πρέπει να πούμε το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο Όχι», όπως λέει και το καβαφικό.

Τι εννοώ;

Ας το θέσω με ένα παράδειγμα τριών σύγχρονων καθημερινών ηρώων: 6 μήνες πριν, σε μία δικαστική αίθουσα 3 διαφορετικοί άνθρωποι έδειξαν τι θα πει να είσαι σύγχρονος ήρωας.

Μιλώ για τη δίκη της Χρυσής Αυγής και συγκεκριμένα για τις δύο φοιτήτριες και τον Αιγύπτιο ψαρά.

Και οι τρεις ήρθαν αντιμέτωποι με τους δικούς τους δαίμονες, τις δικές τους δυσκολίες αλλά και οι τρεις αποφάσισαν να πουν το μεγάλο Ναι και, αψηφώντας τον κίνδυνο και τις απειλές, να καταγγείλουν την δολοφονία.

Δεν είναι αυτή η πράξη ηρωική; Δεν είναι αυτοί οι άνθρωποι σύγχρονοι ήρωες, που κάτω από τον φόβο για τη δική τους ζωή αποφάσισαν να αναλάβουν την ευθύνη τους απέναντι στο θύμα, απέναντι στην αδικία και αν αναδείξουν την αλήθεια;

Τα παραδείγματα των σύγχρονων καθημερινών και ίσως ακόμα και αφανών ηρώων μπορούν να συνεχιστούν επ’ αόριστων: από επώνυμους, όπως ο Γάλλος αστυνομικός Αρνό Μπελτράμ που αποφάσισε να πάρει την θέση των ομήρων στην τρομοκρατική επίθεση σε σούπερ μάρκετ της Καρκασόν – μια απόφαση που του στοίχησε την ίδια του τη ζωή – μέχρι και ανώνυμους όπως οι δεκάδες πυροσβέστες που μπαίνουν στην πρώτη γραμμή των καλοκαιρινών πυρκαγιών και οι γιατροί οι οποίοι, ειδικά αυτή τη χρονιά, απέδειξαν πως η δουλειά τους για αυτούς είναι κάτι παραπάνω από λειτούργημα: είναι ένα σύνολο συνεχόμενων ηρωικών πράξεων.

Ζούμε, λοιπόν, σε μια ηρωική εποχή. Οι ήρωές μας όμως δεν έχουν ως όπλα τους πιστόλια, σπαθιά και δόρατα και η γενναιότητά τους δεν διακρίνεται από το ποσοστό των εχθρικών στρατιωτών που σκότωσαν.

Τα όπλα τους είναι η ίδια τους η ψυχή, η ανθρωπιά τους, η αίσθηση της αλληλεγγύης και η αγάπη τους για τον συνάνθρωπο, η επιθυμία τους να πουν την αλήθεια, να αψηφήσουν τους κινδύνους, να απαλλαχθούν από το «εγώ» και να δράσουν για το «εμείς»˙ και η γενναιότητά τους διακρίνεται από το ίδιο τους το θάρρος να σηκώσουν τα προσωπικά τους βάρη, τους δικούς τους σταυρούς έτσι ώστε να βλέπουν τον κάθε άνθρωπο όχι σαν έναν ξένο, σαν έναν άγνωστο αλλά σαν τον αδερφό τους για τον οποίο θα έκαναν τα πάντα.

Και όταν φτάσει κάποιος στο σημείο να μπορεί να κάνει τα πάντα για τον κάθε συνάνθρωπο του, τότε ναι, είναι ένας σύγχρονος ήρωας.

Άννα Κούρα Μανώλη

© 2019 PASTAFLORAMAG.GR. ALL RIGHTS RESERVED | WEB DESIGNSELIDAMOU.GR
Scroll To Top