Περί αισθητικής | Πάστα Φλώρα

Γράφει ο Harry Leoncini

Από τότε που άρχισα να καταλαβαίνω τον κόσμο με μια πιο κριτική σκέψη, τα απανωτά ερεθίσματα που δεχόμουν, δημιουργούσαν μέσα μου μια πρώιμη αντίληψη. Μια αντίληψη για έννοιες, θεσμούς, και καλλιτεχνικά ρεύματα, που κάλυπταν ένα ευρύ φάσμα γνώσεων και τακτικών σκέψεων, προς πάσα κατεύθυνση. Όλο αυτό σιγά σιγά, αρχίζει να μου γεννά μια κτητική φιλοσοφία και ένα παιχνίδι ερωτήσεων, που ζητούσαν εφαρμογή και απαντήσεις, σε έναν πιο θελκτικό ορισμό των πάντων.

Τα τελευταία χρόνια το λέω απλά «στοιχειώδη αισθητική».

Η εξέλιξη της κοινωνίας, ειδικά τις τελευταίες δεκαετίες, αναπτύσσεται με τέτοια ταχύτητα, που η αναζήτηση μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης σε κάθε μορφή έκφρασης, καθίσταται αδύνατη, ανούσια, βαρετή και ντεμοντέ. Αυτό τείνει πια να θεωρείται η κανονικότητα, χωρίς να ασχολούμαστε για το αν η επιφανειακή πραγματικότητα γιγαντώνεται εις βάρος της πολυπλοκότητας και του εμπεριστατωμένου ορισμού. Του κάλους και της αρμονίας.

Αναλώσιμα πια όλα, στο βωμό του πρόσκαιρου εντυπωσιασμού και της αστραπιαίας κατανάλωσης, μοιάζουν κάθε φορά σαν την ίδια φωτοβολίδα, στην «ημέρα της Μαρμότας».

Σε όλους τους τομείς της ζωής μας, επικρατεί μια ωμή και αδιαπραγμάτευτη προχειρότητα. Μια επιδερμική αντιμετώπιση και μια κοντόφθαλμη νοοτροπία. Ξεκινώντας την κάθε ημέρα με την πληροφόρηση μας από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, συνεχίζοντας με τη συνύπαρξη των ανθρώπων σε μια υποδιαίρεση της κοινωνίας όπως η γειτονιά, τη συνεργασία σε κοινόχρηστους χώρους όπως μια υπηρεσία κοινής ωφέλειας, την επαφή με τα θεσμικά όργανα μέχρι και την πολιτική, την τέχνη και γενικά σε κάθε τομέα γύρω μας, κυριαρχεί η ανθρωποφαγία, ο ατομικισμός και η ασχήμια, πνίγοντας μια αισθητική που την έχουμε ανάγκη, για την έξοδο από τη στρέβλωση, την εσωστρέφεια και την επιστροφή στην ομαλότητα.

Σε κάθε περίπτωση, στο μυαλό μου έρχονται πάντα τα λόγια του Βασίλη Ραφαηλίδη περί στοιχειώδους αισθητικής.

«Επειδή η αισθητική είναι η ηθική του μέλλοντος, επειδή η αισθητική δεν είναι η ηθική του παρόντος, επειδή η ηθική του ελληνικού παρόντος είναι η απάτη, επειδή η αισθητική δεν έχει παρόν εδώ στην Ελλάδα, επειδή στην Ελλάδα παρόν είναι το παρελθόν, επειδή τούτο το παρελθόν δεν έχει μέλλον, επειδή το μέλλον γενικώς είναι αόριστον παντού στον κόσμο πλην της Ελλάδος όπου είναι οριστικόν καθότι θανατερόν, επειδή η τέχνη είναι μια παρηγοριά κι ένα καταφύγιο απ’ τη μιζέρια και την αθλιότητα, επειδή η μιζέρια και η αθλιότητα περίσσεψαν τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, επειδή η πολιτική στερείται αισθητικής διότι στερείται ηθικής, επειδή πολλοί καλλιτέχνες στερούμενοι ουσιαστικής αισθητικής παιδείας επιχειρούν να ασχοληθούν με την πολιτική για να χάσουν και τη λιγοστή αισθητική παιδεία που είχαν, επειδή θέλουμε να τους προφυλάξουμε απ’ αυτή τη συμφορά, για όλα αυτά τα επειδή και για πολλά άλλα, η ενασχόληση με την τέχνη στην Ελλάδα καθίσταται πρόβλημα επείγον».

Και επειδή η τέχνη είναι η βασική αιτία που παρακίνησε τον γραφών για αυτό το άρθρο, πρέπει να καταλάβουμε ότι ο πολυτελής τρόπος ύπαρξης της τέχνης σε αυτό τον κόσμο, επιβάλλει και έναν ειδικό τρόπο προσέγγισής, μέσα από την ενδοσυμπάθεια, μέσω της οποίας ο αποδέκτης θα έρθει σε επαφή με το έργο τέχνης.

Στην τέχνη φυσικά πρώτα συγκινούμαστε κι ύστερα καταλαβαίνουμε. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει, πως η συγκίνηση από μόνη της φτάνει για μια σωστή επαφή με το έργο τέχνης. Αν ήταν έτσι καλή επαφή με την τέχνη θα είχαν και οι ολιγόνοες, αν και γι’ αυτούς υπάρχει τέχνη φτιαγμένη από ομοιοπαθείς.

Τέχνη υπάρχει για όλους, μόνο που δεν είναι όλοι ικανοί να πατήσουν τις κορυφές της. Δεν είναι απαραίτητο, άλλωστε, να είναι όλοι ορειβάτες. Παρόλο που όλοι θα το επιθυμούσαν. Αυτό σαφώς είναι κάτι, που συνιστά την αιτία εκείνης της συνεχούς δυσφορίας τού αισθητικά απαίδευτου, που επιμένει να ενοχλεί τούς αισθητικά πεπαιδευμένους με τις περί τέχνης απόψεις του. Γιατί απόψεις περί τέχνης μπορούν ανετότατα να έχουν οι πάντες. Ειδικά εκείνοι που αποτελούν σύμβολο της στατιστικής αισθητικής μεσότητας.

Το σίγουρο είναι ότι ο άνθρωπος με αισθητική αγωγή, ξέρει να ξεχωρίζει το ερωτικό από το πορνογραφικό, το ηθικό από το ανήθικο, το καλό από το κακό, το πηγαίο από την αντιγραφή, την ομορφιά από την ασχήμια, δηλαδή αυτό που έγινε με αισθητική πρόθεση απ’ αυτό που έγινε με οποιοδήποτε αντίθετη διάθεση.

Εν πάση περιπτώσει, η τέχνη δεν είναι αναγκαία με τον ίδιο τρόπο για όλους, και για πολλούς δεν είναι καθόλου αναγκαία.

Και επειδή αυτό κείμενο στερείται αισθητικής, τελειώνει εδώ.

See Also
© 2019 PASTAFLORAMAG.GR. ALL RIGHTS RESERVED | WEB DESIGNSELIDAMOU.GR
Scroll To Top