Πρόληψη και αντιμετώπιση του εκφοβισμού στα πλαίσια του σχολικού περιβάλλοντος | Πάστα Φλώρα

Τι θα γινόταν εάν μαθαίναμε από μικροί να μην μας ενδιαφέρει τι θα πει ο κόσμος; Πόσα δάκρυα δεν θα χρειαζόταν να σκουπίσουμε από τα μάγουλα των παιδιών εάν τους είχαμε διδάξει ότι το να ζητούν βοήθεια δεν τους κάνει αδύναμους και πως κάποιες μάχες δεν τις κερδίζουμε μόνοι μας;      

Κάτι που δεν συνειδητοποιούμε εύκολα είναι πως ένα παιδί που θα αποτελέσει θύμα ενός οποιουδήποτε εκφοβιστικού περιστατικού, σχεδόν σίγουρα θα κατηγορήσει τον εαυτό του για την κατάσταση στην οποία έχει επέλθει. Θα τα «βάλει» με την σωματική του διάπλαση ή ακόμη και με την ίδια την «παθητική» αντίδραση του που στο μυαλό του θα ταυτίσει με τον χαρακτήρα του. Είναι κρίσιμο τα παιδιά να γνωρίζουν πως δεν ευθύνονται εκείνα και πως σε καμία περίπτωση δεν αντικατοπτρίζουν στοιχεία του δικού τους χαρακτήρα. Αντιθέτως, μια τέτοια συμπεριφορά αντανακλά την ελαττωματική επιτιθέμενη σε αυτούς πλευρά.

Το παιδί θα διαμαρτυρηθεί και θα αρνηθεί κατηγορηματικά κάποιες φορές να πάει στο σχολείο καθώς νιώθει φόβο και πως απειλείται κατά την παρουσία του εκεί. Είναι εξαιρετικά λυπηρό το ότι ο χώρος του σχολείου, ένας χώρος προορισμένος για προσωπική και ακαδημαϊκή ανάπτυξη να καταλήγει ένα «κολαστήριο» για τα παιδιά. Ακόμη και αν το περιστατικό δεν ήταν τόσο σοβαρό για τα δικά μας κριτήρια, εάν το παιδί «στοιχειώνεται» από αυτό, δεν πρέπει να το πιέσουμε.

Ως γονείς ή κηδεμόνες, οφείλουμε να επικοινωνήσουμε με το διδακτικό προσωπικό (και τον σχολικό ψυχολόγο εάν προσφέρεται) και όχι απλώς να καταγγείλουμε το περιστατικό αλλά να συνεργαστούμε με στόχο την εξάλειψη τόσο του ίδιου όσο και παρόμοιων τέτοιων περιστατικών στο μέλλον.

Σε κάθε περίπτωση, η ψυχολογική υποστήριξη ή η συμβουλευτική κρίνεται απαραίτητη τόσο για το παιδί όσο και για τους γονείς, οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν το περιστατικό από μια άλλη πλευρά. Οι γονείς οφείλουν να είναι οπλισμένοι με ψυχραιμία στην παραδειγματική αντιμετώπιση της κατάστασης και να μην διαιωνίζουν την επιθετική συμπεριφορά απέναντι στον θύτη. Μια δυναμική και αποφασιστική συμπεριφορά απέναντι στον θύτη ως γονείς όσο και μια ενθαρρυντική προσέγγιση απέναντι στο παιδί που εκμυστηρεύτηκε το συμβάν ενισχύει την αίσθηση της προστασίας του θύματος ή απλώς, της πολύτιμης αίσθησης ύπαρξης ενός συμμάχου.

Σε καμία περίπτωση δεν ενθαρρύνουμε το παιδί να εκδικηθεί αλλά αντιθέτως, να υπερασπιστεί τον εαυτό του και πολλές φορές, οι πράξεις μας είναι εκείνες που θα αποτελέσουν το παράδειγμα.

Συγκρίνοντας τρόπους πρόληψης και αντιμετώπισης, παρατηρούμε και έναν κοινό τρόπο, ο οποίος μπορεί να ενδυναμώσει το άτομο τόσο κατόπιν ενός περιστατικού εκφοβισμού αλλά να συμβάλλει και στην πρόληψή του ενισχύοντας την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμησή του.

Μιλάμε για την ενασχόληση με ομαδικές, εξωσχολικές δραστηριότητες όπως ο αθλητισμός ή ο εθελοντισμός όπου σε μια γενικότερη βάση, βοηθούν στην επίτευξη μιας ευγενούς άμιλλας και θετικής καλλιέργειας χαρακτήρα που σε επόμενο στάδιο θα μεταφερθούν και στο σχολικό περιβάλλον. Το παιδί μαθαίνει να λειτουργεί στα πλαίσια μιας ομάδας αναγνωρίζοντας την έννοια του συλλογικού καλού και της προσπάθειας και κατακτώντας αξίες και αρχές που ασυνείδητα θα αποτυπώσει και θα εφαρμόσει.

Ο ίδιος τρόπος που εδώ λειτουργεί προληπτικά, θα λειτουργήσει και ως τρόπος αντιμετώπισης με την ένταξη του παιδιού- θύματος σε τέτοιες ομάδες όπου ενισχύουν την ασφάλεια του όσο και την αισιοδοξία του με την γνωριμία νέων φίλων, αύξησης της αυτοπεποίθησης αλλά και της ασφάλειας του σε νέες ομάδες και πλαίσια. 

Πέρα από την ενίσχυση των διαπροσωπικών ικανοτήτων των παιδιών, τεράστια σημασία για την πρόληψη έχει και η διαμόρφωση ενός θετικού, ελκυστικού, ευχάριστου και ασφαλούς σχολικού περιβάλλοντος. Πως όμως δύναται να επιτευχθεί αυτός ο στόχος; 

Η τήρηση κανόνων καλής διαπροσωπικής επικοινωνίας από εκπαιδευτικούς και μαθητές αποτελεί μια βάση πάνω στην οποία οφείλουν να χτιστούν σχέσεις εμπιστοσύνης και ενδυνάμωσης.

Βάσει αυτού, οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να θυμούνται πως το έργο τους δεν περιορίζεται μόνο μέσα στην αίθουσα αλλά και έξω από αυτήν κατανοώντας τα συναισθήματα των μαθητών τους και αλληλεπιδρώντας μαζί τους. Μια ξερή παράδοση μαθημάτων και αδιαφορία απέναντι σε φαινόμενα βίας δεν ενισχύει αλλά αντιθέτως, αποδυναμώνει τον ρόλο τους απωθώντας τα παιδιά τόσο από εκείνους όσο και από το ίδιο το σχολείο. Πως άλλωστε να υπάρξει αλλαγή, όταν το παιδί αδυνατεί να βρει έναν σύμμαχο ή έστω κάποιον να μιλήσει; 

Επιπρόσθετα, η συνεργασία στα πλαίσια δραστηριοτήτων και η τακτική επικοινωνία σχολείου – οικογένειας κρίνεται εξίσου σημαντική όσο και η επικοινωνία οικογένειας – παιδιού. Γονείς και παιδί οφείλουν να έχουν χτίσει τις κατάλληλες γέφυρες επικοινωνίας και εμπιστοσύνης ώστε να μην υπάρχει φόβος για έκφραση ενός τέτοιου φαινομένου. Αντιθέτως, το παιδί πρέπει να είναι καθησυχασμένο ότι θα εισπράξει κατανόηση, στήριξη, ενθάρρυνση και συμβουλές από τον γονέα του. Όχι επίκριση, αδιαφορία ή ακόμη και δυσπιστία.

Μια από τις πολυάριθμες υποχρεώσεις του γονέα είναι και η ενθάρρυνση της αυτοπεποίθησης του παιδιού. Το παράδειγμα είτε με καθοδήγηση, πράξεις ή λόγια που το παιδί πρέπει να ακολουθήσει ώστε να μην κρύβεται, ούτε να φοβάται αλλά να υπερασπίζεται τον εαυτό του απέναντι σε οτιδήποτε το απειλεί.

Η πάταξη του σχολικού εκφοβισμού θα προέλθει τόσο από το οικογενειακό όσο και από το σχολικό περιβάλλον.

Η πρόληψη με την αντιμετώπιση είναι ένα περιστατικό δρόμος που όμως οφείλει να αποφευχθεί και στην χειρότερη, να αντιμετωπιστεί από ένα πλαίσιο εκπαιδευτικών, γονέων και ειδικών δημιουργώντας νέους με σεβασμό τόσο στην διαφορετικότητα του καθενός όσο και στην έννοια της θετικής διαβίωσης στα πλαίσια μιας σχολικής κοινότητας, η οποία δεν αποτελεί κάτι άλλο πέρα από μια μικρογραφία της πραγματικής κοινωνίας.  

Ειρήνη Σαμαρά

© 2019 PASTAFLORAMAG.GR. ALL RIGHTS RESERVED | WEB DESIGNSELIDAMOU.GR
Scroll To Top