Συνέντευξη: Ζώντας με διπολική διαταραχή | Πάστα Φλώρα

Η 10η Οκτωβρίου, είναι καθιερωμένη ως η παγκόσμια ημέρα ψυχικής υγείας. Κάθε χρόνο ενημερωτικά σεμινάρια λαμβάνουν χώρα, προκειμένου να επαγρυπνήσουν και να ευαισθητοποιήσουν τους πολίτες , σχετικά με τις ψυχικές διαταραχές, καθώς και να τονίσουν τη σπουδαιότητα γνώσεων γύρω από αυτές. 

Την ίδια στιγμή, που οι άνθρωποι που πάσχουν από ψυχικές διαταραχές, απαριθμούνται σε περισσότερους από 450 εκατομμύρια παγκοσμίως, η κοινωνία μοιάζει ανέτοιμη να αποβάλλει το στίγμα, να στηρίξει και να ενσωματώσει πλήρως αυτούς τους ανθρώπους.

Σίγουρα, με την πάροδο των ετών και τη διάδοση του σεβασμού στη διαφορετικότητα, παρατηρείται πρόοδος ενάντια σε αυτό το ρατσισμό, όπως γίνεται με τον φυλετικό ρατσισμό και την ομοφοβία.

Η ύπαρξη ωστόσο μιας ψυχικής διαταραχής και η κοινωνική βία που προκύπτει από αυτήν, αποτελούν μια νέα βαρβαρότητα, καθώς το αντικείμενο του χλευασμού δεν περιορίζεται στο χρώμα, την εμφάνιση, ή τη σεξουαλική προτίμηση, αλλά τον ψυχισμό του ατόμου.

Η ψυχική νόσος καθορίζει τον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς, επηρεάζει τις αντιδράσεις και τα συναισθήματα , και συνεπώς είναι καταλυτικός παράγοντας για τις διαπροσωπικές σχέσεις. 

Είναι ο φόβος που μας ωθεί στο να είμαστε απόμακροι. Ο φόβος, που προκύπτει σαφώς από την ελλιπή παιδεία, ότι αυτοί οι άνθρωποι θα επηρεάσουν αρνητικά τις ζωές μας και ίσως μας παρασύρουν. Ξεχνάμε όμως ότι δεν είναι δείγμα υγείας να είσαι καλά προσαρμοσμένος σε μια βαθιά άρρωστη κοινωνία. 

Με αφορμή λοιπόν αυτή την ημέρα, είχαμε την ευκαιρία να συνομιλήσουμε με έναν άνθρωπο που πάσχει από διπολική διαταραχή. Να αποκτήσουμε ένα μικρό παραθυράκι στην καθημερινότητά του και να δούμε κάποιες από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει.


Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Πριν πόσο καιρό διαγνώστηκες;

Διαγνώστηκα κάτι περισσότερο από μισό χρόνο πριν, δεν θυμάμαι ακριβώς. Δεν είχε γίνει καμία πομπώδης ανακοίνωση από την πλευρά της ψυχιάτρου μου, μην φανταστείς. Ήταν απλώς μια αλλαγή στην αιτιολογία της συνταγής πάνω πάνω. Δεν ξέρω αν οι υπόλοιποι θεραπευτές το χειρίζονται διαφορετικά, ωστόσο και οι δύο δικοί μου γιατροί (η πρώτη μου και η πρόσφατη) δεν μου μιλούσαν με ταμπέλες. 

Ποιες ήταν οι πρώτες σου σκέψεις μετά τη διάγνωση; 

Αισθάνθηκα πλήρως ανακουφισμένη. Ήταν καιρός που πίστευα ότι όλο αυτό δεν μπορεί να είναι κατάθλιψη. Άλλωστε δεν έπαιρνα ούτε ένα αντικαταθλιπτικό… Ενδείξεις διπολικής διαταραχής υπήρχαν από την αρχή των επισκέψεων μου στην ψυχίατρο. Θυμάμαι όταν μου είχε χορηγηθεί το πρώτο χάπι (κουετιαπίνη – αντιψυχωσικό) ήταν κάπως σοκαριστικό, γιατί είχα διαβάσει το φύλλο οδηγιών. Η κουετιαπίνη χορηγείται τόσο σε μας όσο και σε σχιζοειδείς διαταραχές. Οπότε φρικαρισμένη στην επόμενη συνεδρία πήγα και είπα στη γιατρό μου “Πείτε μου μόνο πως δεν υποψιάζεστε σχιζοφρένεια”. Τώρα είμαι ήρεμη. 

Πριν την επίσημη διάγνωση, είχες υποψιαστεί κάποια πιθανή διαταραχή; Ήσουν ενήμερη/ ευαισθητοποιημένη σχετικά με την ψυχική υγεία;

Πριν την επίσημη διάγνωση, υπήρχε ανεπίσημη.

Πριν την ανεπίσημη, υπήρχαν ενδείξεις που θεωρούσα ότι απλώς ήταν δικές μου περιέργειες και ιδιοτροπίες. Όχι, μάλλον ήταν υποσκάπτουσα διαταραχή. Και ναι, είχα την τύχη να γνωρίσω κάποτε έναν άνθρωπο που με έριξε στα βαθιά σε αυτό το θέμα.

Ο κολλητός μου φίλος για εκείνη την περίοδο, που τον αγαπούσα πάρα πολύ, είχε ένα κλονισμένο μυαλό και την θέληση να ασχοληθεί με την ψυχολογία. Είχαμε καλές και άσχημες στιγμές και κατάλαβα πως όλες μαζί ήταν προϊόν της κατάθλιψής του.

Δυσκολεύτηκα να τον καταλάβω, δυσκολεύτηκα να σηκώσω κάποια βάρη του, αλλά το έκανα με έναν δικό μου τρόπο και ήταν εντάξει. Αναλύαμε συμπεριφορές και προφίλ, μελετούσαμε πορίσματα, βγάζαμε κάποια συμπεράσματα, άλλοτε σωστά άλλοτε λάθος. Έκτοτε ασχολήθηκα ακόμα παραπάνω. 

Πόσο εύκολο σου ήταν να μιλήσεις για τη διαταραχή σου στο φιλικό και οικογενειακό σου περιβάλλον; Πώς αυτό ανταποκρίθηκε; 

Αρχικά,  σε ευχαριστώ που χρησιμοποίησες για την ορολογία “διαταραχή” και όχι “ασθένεια”. Εθίστε να υπάρχει ασάφεια.

Στα του θέματος τώρα. Στο φιλικό μου περιβάλλον μου ήταν πανεύκολο να μιλήσω. Ουσιαστικά, πρώτα εκείνοι έμαθαν για τις σκέψεις και την κατάσταση μου και μετά οι γονείς και ο αδερφός μου. Οπότε είχα ένα συνονθύλευμα αντιδράσεων. Το πιο δύσκολο ήταν να μιλήσω στους δικούς μου, που είχαν ακραίες αντιδράσεις.

Υπήρξαν εντάσεις και τσακωμοί. Ειπώθηκαν φράσεις όπως “Δεν θα μας πει αυτή πως να χειριστούμε το παιδί μας”, “Θα εθιστείς”, “Γιατί δεν τρως μαύρη σοκολάτα/ δεν πίνεις γάλα/χαμομήλι για την ευρωστία σου”, “Σε παρακαλώ κόψε το χάπι”.

Ο αδερφός μου ήταν και είναι ο πιο υποστηρικτικός. Παρόλο που και εκείνος τις πρώτες τρεις  μέρες αφότου του μίλησα με απέφευγε και ας μέναμε στο ίδιο σπίτι. Όταν το συζητήσαμε επιτέλους, με ρώτησε αν υπάρχει περίπτωση να τρελαθώ και να τον σκοτώσω στον ύπνο του. Αλλά έκατσε με άκουσε, με εμπιστεύτηκε, μίλησε με την ψυχολόγο μου, άλλαξε συμπεριφορά εν γένει. 

Σε μια νέα σχέση, φιλική ή ερωτική , πόσο γρήγορα επιλέγεις να ανοιχτείς;

Εξαρτάται πως το ορίζει κάποιος… Αν εννοούμε πόσο εύκολα τους ανακοινώνω την ιδιαιτερότητά μου, το κάνω από την πολλή αρχή. Ίσως στο 3ο ραντεβού. Δεν ξέρω αν το κάνω επειδή νιώθω χρέος μου να ενημερώσω τον άλλον άνθρωπο στο πού πάει να μπλέξει ή αναγνωρίζω την διαφορετικότητά μου και ως ένα κομμάτι είμαι παράδοξα περήφανη. Ωστόσο, μέχρι εκεί μπορώ να το φτάσω.

Μέχρι προσφάτως ασυνείδητα και από ένα σημείο και έπειτα συνειδητά, δεν μπορώ να αφεθώ σε κανέναν. Ποτέ μια ιδιαιτερότητα δεν εμφανίζεται μόνη της, πάντα έχει παρέα θέματα εμπιστοσύνης. Αρκετά συχνά δεν εμπιστεύεσαι καν εσύ εσένα, πόσο μάλλον να εμπιστευτείς εσένα μέσα στο εμείς. 

Είδες την καθημερινότητα σου να αλλάζει/βελτιώνεται  μετά τη διάγνωσή σου και τη χορήγηση αγωγής;

Αργά και σταθερά ναι. Όμως, οι κραδασμοί στην ψυχική υγεία κάποιου δεν βασίζονται μόνο σε χημεία και βιολογία. Έχουν και μια πιο άυλη αιτία, έχει να κάνει με βιώματα. Οπότε μόνο τα χάπια δεν αρκούν, αυτά απλώς σε σταθεροποιούν και σε καθιστούν λειτουργικό άτομο. Χρειάζεται οπωσδήποτε και ψυχοθεραπεία/ψυχανάλυση. 

Τι θα συμβεί/ συμβαίνει όταν δεν παίρνεις την αγωγή σου;

Γενικά, συμβαίνει μια κόλαση. Ειδικότερα, θεωρώ ότι δουλεύει και διαφορετικά σε κάθε οργανισμό. Για μένα, τώρα, οι πρώτες δύο μέρες είναι οι καλύτερες μέρες. Έχω απίστευτη ενέργεια, είμαι ακραία δημιουργική, νιώθω σαν μια άλλη  Wonderwoman. Από την τρίτη μέρα κι έπειτα, ωστόσο, αρχίζει να δυσκολεύει ο ύπνος μου. Από την τέταρτη και μετά δυσκολεύει όλη η μέρα από τη στιγμή που θα ξυπνήσω. Πονάει το σώμα μου, ανακατεύομαι, με πονάνε οι σκέψεις μου και δεν μπορώ να τις σταματήσω. Η πρώτη συμβουλή που άκουσα από θαμώνα του σωματείου ψυχικής υγείας ήταν “Ό,τι και να γίνει, μην σταματήσεις τα χάπια σου”. Αλλά αν δεν πάθεις δεν θα μάθεις, και το λέω έχοντας διακόψει την αγωγή μου 2-3 φορές. 

Πώς θα χαρακτήριζες με ένα επίθετο τη μέρα ενός ανθρώπου με διπολική διαταραχή;

Εξαρτάται. Μιλάμε για μια μέρα με ή χωρίς χάπια. Με χάπια η μέρα είναι διαχειρίσιμη, χωρίς χάπια η μέρα είναι ταραχώδης.

Υπάρχουν μέρες που φοβάσαι; Και αν ναι, τι;

Υπάρχουν μέρες που φοβάμαι τα πάντα. Είχα κάποτε γράψει και ένα σχετικό “ποίημα” για μια συλλογή που ήλπιζα να δημοσιεύσω (γελάω εδώ). Φοβάμαι τα πάντα. Φοβάμαι εσένα, φοβάμαι εμένα. Φοβάμαι μην φύγουν, φοβάμαι μην με αφήσουν, φοβάμαι. Φοβάμαι ότι τα χάνω, φοβάμαι ότι θα πεθάνω, φοβάμαι. Οπότε το θέμα δεν είναι να μην υπάρχει φόβος, είναι ανέφικτο. Σκοπός είναι να μπορούμε να τον διαχειριστούμε. 

Πώς αντιμετωπίζει η κοινωνία τους ψυχικά νοσούντες και τι οραματίζεσαι για μια πιο υγιή κοινωνία;

Η αλήθεια είναι πως δεν είμαι πλέον αρμόδια να απαντήσω σε αυτό γιατί δεν μπορώ να το δω εξωτερικά και καθολικά. Η άποψη κάποιου θεραπευτή θα ήταν πιο δόκιμη.

Ωστόσο, θέλω να πιστεύω πως η κοινωνία προσπαθεί να προσεγγίσει το θέμα και να παρέχει καλύτερη και πιο βιωματική εκπαίδευση πάνω στο ζήτημα. Θεωρώ απαράδεκτο να μην ξέρουμε ούτε τα στοιχειώδη, και να μπερδεύουμε για παράδειγμα την κρίση άγχους με την κρίση πανικού ή την οριακή διαταραχή με τη σχιζοφρένεια.

Τι θα συμβούλευες τους ανθρώπους που διστάζουν να ζητήσουν βοήθεια;

Θα τους συμβούλευα να μην ντρέπονται για αυτά που τους κληρώθηκαν. Όπως είπε και ο Robbie Williams στον Matt Damon στο Good Will Hunting, “Δεν φταίτε εσείς, δεν φταίτε εσείς, δεν φταίτε εσείς”

Θα πρέπει βέβαια να μην επαναπαύονται σε αυτό και να μην το χρησιμοποιούν ως δικαιολογία για να φέρονται πιεστικά ή άσχημα στους άλλους ανθρώπους. Τρίτο και σημαντικότερο, καλό θα ήταν να είναι γενναία άτομα. Μπορεί να φοβάσαι εσένα, μπορεί να φοβάσαι τους άλλους. Αλλά τι θα γίνει; Δεν θα ζήσουμε τη ζωή μας όπως πρέπει, από φόβο μην καταστραφούν τα πράγματα; Στραβή θα γίνει είτε είσαι,  είτε δεν είσαι ψυχικά τραυματισμένος. 

Μαριάννα Παπαδοπούλου

See Also
View Comments (0)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

© 2019 PASTAFLORAMAG.GR. ALL RIGHTS RESERVED | WEB DESIGNSELIDAMOU.GR
Scroll To Top