Τοξικές φιλίες – It’s not me, it’s you | Πάστα Φλώρα

Λέγεται πως στατιστικά είμαστε ο μέσος όρος των πέντε κοντινότερων ατόμων της ζωής μας. Οι σχέσεις μας, εκτός του ότι αντικατοπτρίζουν τόσο το ποιοι είμαστε όσο και την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας, είναι και σε πολύ μεγάλο βαθμό  καθοριστικές ως προς την αυτοεκτίμηση μας.

Τι συμβαίνει όμως όταν για παράδειγμα οι φιλικές μας σχέσεις αντί να λειτουργούν προαγωγικά, οδηγούν στην αμφισβήτηση των επιλογών μας ή και του ίδιου μας του εαυτού; Τι είναι ο τοξικός φίλος; Πως τον διακρίνουμε; Πως φεύγουμε χωρίς να χαθούμε εμείς στην πορεία μιας τέτοιας σχέσης;

Μια «τοξική» φιλία δεν έχει μόνο επιθετικό χαρακτήρα όπως εύλογα θα φανταζόμασταν. Απογοητεύσεις, προσβολές ή ευθείες επιθέσεις είναι γνωρίσματα μιας τοξικής συμπεριφοράς όσο και συμπεριφορές λιγότερο άμεσες αλλά συγκαλυμμένες από ένα «χαλί» εγωκεντρισμού, συμφέροντος, χειρισμού ή απλής κακεντρέχειας.

Η καλλιέργεια μιας φιλίας προϋποθέτει τριβή, η οποία και εν τέλει θα αποδείξει κατά πόσο ευεργετική ή τοξική είναι μια σχέση. Σημάδια όμως υπάρχουν εξαρχής, τα οποία αφότου αποκωδικοποιήσουμε και αξιολογήσουμε, θα διακρίνουμε εάν τελικά είμαστε σε μια προβληματική σχέση από όπου και οφείλουμε να εξέλθουμε.

Αισθάνομαι καλύτερα ή χειρότερα μετά από την συναναστροφή μας; Νιώθω γεμάτος; Καλύτερος ή εσωτερικά εξαντλημένος, σαν κάτι να μου ρούφηξε την ενέργεια και την καλή διάθεση που πιθανότατα είχα πιο πριν; Μήπως ψάχνω αφορμές για να μην βρεθώ μαζί του ή να ακυρώσω τα ραντεβού μας; Πιέζομαι να συναναστραφώ μαζί του; Ερωτήσεις- κλειδιά  για την ποιοτική αναγνώριση της σχέσης μας και έπειτα για τον επαναπροσδιορισμό της εάν και εφόσον οι περισσότερες απαντήσεις που δόθηκαν αντικατοπτρίζουν μια αρνητική πραγματικότητα.

Ποιον όμως θα χαρακτηρίζαμε «τοξικό»; Πριν τοποθετήσουμε αυτήν την ταμπέλα, χρειάζεται προσοχή ως προς το ποιοι την αξίζουν δικαιωματικά λαμβάνοντας υπόψη πως συχνά δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με ένα τοξικό μοτίβο ανά πρόσωπο αλλά με πολλά περισσότερα.

Ο φίλος – ναυαγός

Το τηλέφωνο χτυπάει τις πιο ακατάλληλες ώρες με μια φωνή στην άλλη γραμμή να σε χρειάζεται επειγόντως. Είσαι εκεί χωρίς δεύτερη σκέψη μόνο και μόνο για να δεις πάλι το χαμόγελο στα χείλη του φίλου/ης σου. Τα καταφέρνεις, το τηλέφωνο κλείνει για να επαναληφθεί το ίδιο αμέτρητες φορές.

Γιατί όμως ξαφνικά εξαφανίστηκε μόλις συνήλθε ή καλύτερα, μόλις τον έκανες να συνέλθει; Και γιατί έχει καρφωθεί στο μυαλό σου η ιδέα ότι με το που γίνει η επόμενη στραβή θα σε ξαναθυμηθεί μέχρι το πράγμα να ισιώσει και να εξαφανιστεί ξανά;

Οι φίλοι στέκονται στα δύσκολα και χαίρονται στα εύκολα όμως, ένας άνθρωπος που επιζητά τον άλλον μόνο για να βγει από τα δύσκολα σαν ένα σωσίβιο και τίποτε άλλο, δεν φέρει τον τίτλο του φίλου. Κι αν οι σχέσεις έχουν μια άτυπη ανταλλαγή συναισθημάτων, τότε γιατί όταν κι εσύ χρειάζεσαι ένα σωσίβιο, όσο σπάνια κι αν είναι αυτό, δεν απαντάει ποτέ, δεν έχει χρόνο ή νιώθεις πως σε αποφεύγει αλλά απαιτεί την δική σου βοήθεια; Κι αν τυχόν διαμαρτυρηθείς, στο τέλος το ίδιο συμπέρασμα.

Είσαι άδικος, παράλογος, τα παίρνεις όλα σοβαρά ή απλώς, είσαι λάθος. Είμαστε όμως; Ένας άνθρωπος που σε θέλει μέχρι να μην σε έχει ανάγκη είναι πραγματικός φίλος;

The Party Killer.

Ο μόνιμα πικρόχολος, κατσουφιασμένος, θυμωμένος φίλος που για εκείνον τίποτα δεν είναι αρκετό. Ο φίλος που πάντα γκρινιάζει, που ποτέ δεν θα πει εύκολα «μπράβο» για κανέναν χωρίς ίχνος ζήλιας.

Πάντα θα εστιάζεται στα αρνητικά όσο παράλληλα θα φροντίζει να σου χαλάει οτιδήποτε όμορφο τολμήσεις να μοιραστείς, να πετύχεις ή να σκεφτείς.

Είναι εκείνος ο τύπος που θα καταλάβεις ότι ζηλεύει από μπηχτές, κριτικές που «θέλουν το καλό σου» ή τις θεωρεί πλάκα ενώ στην πραγματικότητα είναι το λιγότερο προσβλητικές. Από το πόσο εύκολα υποβαθμίζει όσα για τα οποία προσπαθείς ή σε άλλες περιπτώσεις υιοθετεί εκείνο το passive aggressive, αδιάφορο ύφος μη όντας ικανός να κρύψει τη δυσφορία του.

Ο συνειδητά και πέραν του μέτρου επικριτικός τύπος που θα εκμηδενίσει τόσο εσένα όσο και τους υπόλοιπους που τον περιβάλλουν εκπέμποντας μια αρνητική ενέργεια ικανή να σου ρουφήξει κάθε ίχνος ενέργειας. Χρειάζεσαι πραγματικά έναν τέτοιο άνθρωπο στη ζωή σου ή κάποιους που θα σου γεμίζουν την ψυχή με καύσιμο και μια αισιόδοξη ή ενθαρρυντική οπτική για τη ζωή;

The Drama Queen.

Πρώτο ξαδερφάκι της πρώτης κατηγορίας και από εκείνους που ακροβατούν στα όρια της συναισθηματικής εκμετάλλευσης. Όπως ο ναυαγός χρειαζόταν το σωσίβιο, αυτός αναζητά στο πρόσωπο του φίλου έναν ψυχαναλυτή. Η ζωή τους είναι μονίμως δύσκολη και με προβλήματα που δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να συγκριθούν με τα ασήμαντα δικά σου, εάν φυσικά έχεις. Επιζητούν τη συμβουλή σου, όμως το «αλλά» το έχουν στην άκρη της γλώσσας καταλήγοντας να απορρίπτουν εν τέλει αυτό που θα τους δώσεις ως λογική λύση ενώ σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα, θα ενοχληθούν κιόλας που τους την έδωσες.

Ο φαύλος αυτός κύκλος πέρα από μια ξεκάθαρη ανισορροπία ρόλων και συζήτησης, είναι απολύτως ψυχοφθόρα για εκείνον που θέλει να είναι κάτι παραπάνω από ένα σωσίβιο με ένα διαρκές αίσθημα ακύρωσης εξαιτίας του ανικανοποίητου του συνομιλητή τους.

Ο ανταγωνιστικός με το τεράστιο θέμα προσοχής.

Είτε αποτελούν μια φρέσκια γνωριμία είτε όχι, εκτός του ότι επιδιώκουν να μονοπωλούν την συζήτηση για το ποιοι είναι ή τι έχουν πετύχει θέλουν να μονοπωλούν πάση θυσία και το ενδιαφέρον σου. Η συζήτηση μαζί του μοιάζει σαν αγώνας κυριαρχίας καθώς σε ό,τι πέτυχες, θα σε αντικρούσουν τονίζοντας πως πέτυχαν κάτι καλύτερο. Σπανιότερα, θα προσπαθήσουν να συναγωνιστούν ακόμη και τα άσχημα.

Σου συνέβη κάτι κακό; Μην αγχώνεσαι, έχουν να σου πουν κάτι χειρότερο. Ο ανταγωνισμός ίσως κάποτε τους οδηγήσει να πατήσουν επί πτωμάτων ώστε να αισθανθούν ανώτεροι ενώ η κακεντρέχεια για όσους έχουν πετύχει είναι σίγουρα κάποια από τα χαρακτηριστικά τους.

Ανασφάλειες ετών οδηγούν σε αυτήν την ανάγκη «κυριαρχίας» σε νέες γνωριμίες αλλά και σε σχέσεις ετών. (Tip: Όταν κάποιος άνθρωπος μιλάει για κάποιον άλλο πίσω από την πλάτη του σε σένα, αργά η γρήγορα θα έρθει και η δική σου σειρά).

Ο χειριστικός.

Από τα χειρότερα είδη ανθρώπου, όχι μόνο φίλου. Στη μια πλευρά, έχουμε έναν δοτικό άνθρωπο που δυσκολεύεται να πει «όχι» ή απλώς σιχαίνεται τους καυγάδες και τις έντονες αντιπαραθέσεις και στην άλλη, έναν άνθρωπο που θέλει να ελέγξει την απέναντι πλευρά είτε προς πρακτικό όφελος τους είτε εξαιτίας της ψευδαίσθησης πως ελέγχοντας τις αντιδράσεις, τη συμπεριφορά ή τις πράξεις των άλλων θα τους επιφέρει ισορροπία.

Ένας φαινομενικά «αδύναμος» χαρακτήρας είναι για εκείνους ένα ποθητό αντικείμενο ελέγχου μέσω διάφορων τακτικών βασιζόμενες στον οίκτο, την αυτό-λύπηση, την αντίστροφη ψυχολογία ή και τον θυμό.

Ίσως προσποιηθούν ότι θίχτηκαν από κάποιο σχόλιο και για ένα χρονικό διάστημα αρνούνται την επικοινωνία γεμίζοντας τον άλλον ενοχές ώσπου να επιστρέψουν. Απορρίπτουν τον άλλον μέχρι να αποφασίσουν να του ξαναδώσουν σημασία ώστε να απολαύσουν τόσο την εύνοια όσο και την ελευθερία κυριαρχίας στη ζωή των άλλων ελέγχοντας πλήρως τα συναισθήματα τους.

Ήρθε όμως η ώρα του αποχωρισμού. Είτε αυτό σημαίνει μια σταδιακή απομάκρυνση ή μια ευθεία αντιμετώπιση της κατάστασης, η επιλογή θα είναι απελευθερωτική. Συντηρώντας σαθρές σχέσεις, απλώς κατεβάζουμε το επίπεδο της ζωής μας ενώ οφείλουμε να το αναβαθμίζουμε.

Σε κάποιες περιπτώσεις, οι τοξικοί άνθρωποι θα θυμώσουν μπροστά στην επιλογή του να πετάξεις όλα όσα αρνητικά σε κρατάνε πίσω κάνοντας χώρο στο μυαλό και τη ζωή σου για νέα, όμορφα πράγματα.

Ο συναισθηματικός εκβιασμός, το δυνατό χαρτί των ατόμων αυτών είναι να προσπαθούν να γεμίσουν ενοχές όποιον «φεύγει» ποντάροντας σε μια χαμηλή αυτοεκτίμηση. Στην πραγματικότητα, καμία κατηγορία ότι δεν είμαστε αρκετοί, καλοί φίλοι ή άνθρωποι δεν ισχύει εάν εμείς δεν επιτρέψουμε να μας χαρακτηρίσει.

Στόχος κάθε ανθρώπου μοιάζει να είναι το καλύτερο για εκείνον χωρίς κακές προθέσεις για τον διπλανό του και δεν χρειάζεται καμία ενοχή στο να «απολύουμε» άτομα από τη ζωή μας εάν ξέρουμε ότι δεν μας αξίζουν και δεν έχουν καλή πρόθεση για εμάς. Ένας καλός απολογισμός θα τονώσει την αυτοεκτίμηση μας όπως και επίσης λίγος χρόνος με τον εαυτό μας. Εάν γίνουμε ο δικός μας καλύτερος φίλος, τότε θα προσελκύσουμε και ανθρώπους που θα μας γεμίσουν με όμορφα συναισθήματα και εμπειρίες που αξίζουν τον χρόνο και την προσπάθεια μας.

Τέλειοι άνθρωποι δεν θα υπάρξουν ποτέ, το σημαντικό είναι να έχουμε γύρω μας ανθρώπους, οι οποίοι θα αγαπούν τα ελαττώματα τους όσο και τα δικά μας. Άτομα που δεν θα μας επιλέγουν παρ’ όλα αυτά αλλά και γι’ αυτά, όχι μόνο όταν βολεύει ή για κάποιον απώτερο σκοπό.

Εξάλλου, ανάμεσα σε τόσο κόσμο που μας χρειάζεται για αυτό που είμαστε ή έχουμε είναι πολύτιμο να γνωρίζουμε πως υπάρχουν και κάποιοι που μας επιλέγουν γιατί απλώς, θέλουν.

Ειρήνη Σαμαρά

See Also
View Comments (0)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

© 2019 PASTAFLORAMAG.GR. ALL RIGHTS RESERVED | WEB DESIGNSELIDAMOU.GR
Scroll To Top