Digger | Movie Review

Λίγες ταινίες έχουν καταφέρει, πριν ακόμη προλάβουν να συναντήσουν κανονικά το κοινό, να προκαλέσουν τόσο διαφορετικές αντιδράσεις όσο το Digger (⭐⭐). Από ενθουσιώδεις αποθεώσεις μέχρι σχεδόν ολοκληρωτική απόρριψη, η ταινία του Alejandro González Iñárritu μοιάζει να έχει καταφέρει το ακατόρθωτο: να συμφωνούν όλοι ότι κάτι συμβαίνει, χωρίς να συμφωνούν απολύτως στο τι είναι αυτό.

Ο διχασμός, μάλιστα, έγινε τόσο έντονος ώστε η ίδια η παραγωγή αποφάσισε να τον κάνει διαφημιστικό όπλο. Όταν το marketing χρησιμοποιεί τις αρνητικές κριτικές ως αντεπίθεση, ουσιαστικά λέγοντας «δεν μας νοιάζει που δεν σας άρεσε, πηγαίνετε να αποφασίσετε μόνοι σας», ξέρεις ότι η ταινία έχει ήδη αρχίσει να παίζει το δικό της παιχνίδι. Για να είμαστε δίκαιοι, το Digger είναι από εκείνες τις ταινίες που μάλλον δεν θα μπορούσαν να έχουν γυριστεί από κάποιον λιγότερο… διακριτικό από τον Iñárritu.

Ο άνθρωπος έχει χτίσει ολόκληρη φιλμογραφία πάνω στην ανθρώπινη δυστυχία, την υπαρξιακή αγωνία, τους χαρακτήρες στα όριά τους, τα μεγάλα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα και την ακατάσχετη ανάγκη να κάνει κάθε προσωπικό δράμα να μοιάζει με ζήτημα ζωής, θανάτου και, αν γίνεται, ολόκληρης της ανθρωπότητας. Από το Babel και το Biutiful μέχρι το Birdman, το The Revenant και το Bardo, ο Iñárritu δεν υπήρξε ποτέ ακριβώς ο σκηνοθέτης του «ας μην το παρακάνουμε». Το Digger λοιπόν δεν προδίδει τη φιλμογραφία του. Την αγκαλιάζει. Και μετά τη σφίγγει λίγο περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται.

Εδώ υπάρχουν οικολογία, πολιτική, κοινωνική σάτιρα, υπαρξισμός, μαύρο χιούμορ, ανθρώπινη παρακμή και φυσικά ένας χαρακτήρας που πρέπει να περάσει από την κόλαση για να μας πει κάτι σημαντικό για τον κόσμο στον οποίο ζούμε. Όλα αυτά μαζί. Γιατί να διαλέξεις ένα θέμα όταν μπορείς να τα βάλεις όλα στο ίδιο πιάτο και να το σερβίρεις με 70mm φωτογραφία;

Κάπου εκεί εμφανίζεται ο Tom Cruise. Ή, για να είμαστε πιο ακριβείς, ο Tom Cruise που έχει αποφασίσει ότι ήρθε η ώρα να θυμηθούμε πως είναι ηθοποιός.

Μετά από χρόνια Ethan Hunt, αεροπλάνων, μηχανών, ουρανοξυστών, καταδιώξεων και stunts που κάνουν τον μέσο άνθρωπο να σκέφτεται «τι άλλο θα κάνει πια αυτός;», ο Cruise επιστρέφει εδώ σε έναν ρόλο όπου το βασικό stunt είναι να παίξει. Και το κάνει με όλη τη σοβαρότητα ανθρώπου που έχει ήδη φανταστεί πως θα είναι ο λόγος αποδοχής του Oscar. Δεν είναι κακός. Κάθε άλλο. Είναι εξαιρετικά αφοσιωμένος, πληθωρικός και εμφανώς αποφασισμένος να μην αφήσει ούτε μία ευκαιρία να πάει χαμένη. Κάθε βλέμμα, κάθε σιωπή, κάθε ξέσπασμα μοιάζει να συνοδεύεται από μια μικρή αόρατη πινακίδα που γράφει: FOR YOUR CONSIDERATION.

Όμως με έναν σαφώς λιγότερο κραυγαλέο ρόλο, χωρίς να κουβαλά την ανάγκη να αποδείξει κάτι σε κανέναν, ο Ahmed μπορεί μέσα σε δύο στιγμές να πάρει όλη την προσοχή του θεατή. Δεν χρειάζεται να ουρλιάξει, να καταρρεύσει ή να μας πληροφορήσει εμμέσως ότι αυτή η σκηνή θα μπορούσε να είναι το highlight ενός awards reel. Απλώς μπαίνει στο κάδρο και ξαφνικά τον κοιτάς. Αποδεικνύοντας στον Cruise, ότι μερικές φορές αυτό που θες να πετύχεις γίνεται και με έναν πιο ”αθόρυβο” τρόπο. Αυτό είναι ίσως το πιο απολαυστικό ειρωνικό στοιχείο της ταινίας: ο ένας προσπαθεί με κάθε διαθέσιμο εκφραστικό μέσο να μας πείσει ότι παρακολουθούμε μια μεγάλη ερμηνεία, ενώ ο άλλος χρειάζεται ελάχιστα για να μας κάνει να την προσέξουμε.

Αν υπάρχει πάντως ένα πράγμα για το οποίο το Digger δεν χρειάζεται να προσπαθήσει τόσο πολύ, αυτό είναι η εικόνα του. Η φωτογραφία είναι ίσως ένα από τα καλύτερα κομμάτια της ταινίας. Έχει όγκο, υφή, ατμόσφαιρα και μια πραγματική κινηματογραφική δύναμη. Το περιβάλλον δεν λειτουργεί απλώς ως σκηνικό αλλά σαν ενεργό κομμάτι της ιστορίας, ενώ υπάρχουν κάδρα που δικαιολογούν από μόνα τους το γεγονός ότι αυτή η ταινία θέλει να παίζεται στη μεγάλη οθόνη. Εκεί ο Iñárritu δεν χρειάζεται να σου φωνάξει ότι κάνει «μεγάλο σινεμά». Το βλέπεις.

Και αυτό είναι το παράδοξο του Digger. Όταν αφήνεται να είναι ταινία, είναι πολύ καλό. Όταν προσπαθεί απεγνωσμένα να αποδείξει ότι είναι ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΤΑΙΝΙΑ, αρχίζει να γίνεται λίγο κουραστικό. Γιατί η φιλοδοξία είναι παντού. Μερικές φορές λειτουργεί και σε παρασύρει. Άλλες φορές αισθάνεσαι ότι παρακολουθείς έναν σκηνοθέτη να σου κλείνει το μάτι, έναν πρωταγωνιστή να κάνει campaign για το Oscar και μια παραγωγή που έχει ήδη αποφασίσει ότι, αν δεν αγαπήσεις την ταινία, τουλάχιστον θα πρέπει να μιλήσεις γι’ αυτήν. Και, εντέλει, το πέτυχαν.

Μιλάμε γι’ αυτήν.

Το Digger δεν είναι ούτε η μεγαλειώδης επιστροφή που κάποιοι θέλουν να δουν, ούτε η φιλόδοξη αποτυχία που άλλοι βιάστηκαν να χαρακτηρίσουν. Είναι μια υπερβολική, άνιση, φιλόδοξη και συχνά εντυπωσιακή ταινία που έχει αρκετά πράγματα να θαυμάσεις και αρκετά για να σου σπάσει τα νεύρα. Και προσωπικά έμεινα κάπου ανάμεσα στα δύο.

Γιατί δεν μπορώ να πω ότι με κέρδισε ολοκληρωτικά. Δεν μπορώ όμως και να πω ότι δεν με ενδιαφέρει. Έχει στιγμές που είναι πραγματικά σπουδαίες, έχει έναν Cruise που καταθέτει τα πάντα στο τραπέζι, έναν Ahmed που αποδεικνύει πόσο εύκολα μπορεί η λιτότητα να νικήσει την επίδειξη και μια φωτογραφία που δικαιολογεί την αίθουσα περισσότερο από αρκετές από τις μεγάλες δηλώσεις της ίδιας της ταινίας. Τελικά, ίσως το Digger να είναι ακριβώς τόσο διχαστικό όσο πρέπει.

Γιατί είναι μια ταινία που θέλει να τα κάνει όλα: να σε προβληματίσει, να σε διασκεδάσει, να σε σοκάρει, να σε συγκινήσει, να σου πει κάτι για τον κόσμο και, κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, να θυμίσει στην Ακαδημία ότι ο Tom Cruise είναι ακόμα εδώ.

Το τελευταίο, αν μη τι άλλο, το κατάλαβα. Το ίδιο θα νιώσετε και εσείς. Ανάμεσα σε άλλα.

Βασιλακόπουλος Χρήστος