Now Reading
Το στίγμα των ψυχικών διαταραχών | Πάστα Φλώρα

Το στίγμα των ψυχικών διαταραχών | Πάστα Φλώρα

Γράφει η Άννα Αρχοντή, Ψυχολόγος.

Οι νέες δυνατότητες, η καινοτομία και η πρόοδος της τεχνογνωσίας, είναι αδιαμφισβήτητα ένα από τα πλέον σημαντικότερα χαρακτηριστικά του 21ου αιώνα. Ωστόσο όπως εύλογα προκύπτει, μέσα σε ένα πλαίσιο συνεχούς εξέλιξης αυξάνονται ραγδαία και οι πιέσεις που ασκούνται σε κάθε ανθρώπινο ον. Άμεσο αποτέλεσμα αυτών είναι η συχνότατη εμφάνιση των ψυχικών διαταραχών, πληγή που αφορά όλο και περισσότερους ανθρώπους.

Ως ψυχική διαταραχή ορίζεται κάθε κατάσταση η οποία προκαλεί δυσφορία στο άτομο, σημαντική μείωση της λειτουργικότητάς του, της ικανότητας αξιοποίησης του δυναμικού του και διαφέρει από το «τυπικό» της συμπεριφοράς του μέσου ατόμου. Προκειμένου κανείς να λάβει διάγνωση μιας ψυχιατρικής διαταραχής, δεν αρκεί η υπό εξέταση συμπεριφορά του να αποκλείει από το σύνηθες, ούτε να μοιάζει κοινώς περίεργη στο υπόλοιπο πλήθος. Αυτό ακριβώς αποτελεί μια σημαντική παρανόηση, που έχει οδηγήσει αρκετούς να “βαφτίζουν” παθολογική, κάθε μη αναμενόμενη συμπεριφορά.

Με βάση σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα, όσον αφορά στους Έλληνες, ένα ποσοστό της τάξης του 14% υποφέρει από μια ψυχική διαταραχή, με συνηθέστερες την γενικευμένη αγχώδη, τις καταθλιπτικές και τις καταχρήσεις (αλκοόλ και ουσιών). Στην εμφάνιση αυτών σημαντικό ρόλο διαδραματίζει το περιβάλλον του ατόμου, η ψυχοσύνθεσή του και η κληρονομικότητα, καθώς όπως έχει φανεί ένα πλήθος διαταραχών, οφείλεται σε γονιδιακές μεταλλάξεις.

Η στιγμή της διάγνωσης ενέχει ποικίλες δυσκολίες και κινδύνους. Το άκουσμα της ψυχικής διαταραχής, η αίσθηση του ότι το άτομο διαφέρει από τον μέσο όρο, και κυρίως το άνευ λόγου στίγμα που τις συνοδεύει, καθιστούν την ανάκαμψη εξαιρετικά δύσκολη. Όσον αφορά στον τελευταίο παράγοντα, πρώτος για το στίγμα μίλησε ο Goffman το 1963, ορίζοντάς το ως, μια ανεπιθύμητη ιδιότητα που αποδίδεται σε κάποιον προκαλώντας του δυσκολίες κοινωνικής αποδοχής. Δυστυχώς υπάρχει μια διάχυτη και γενικευμένη άποψη, πως οι ψυχικές διαταραχές είναι συνώνυμο της εγκληματικότητας, της επικινδυνότητας και κοινώς, της «τρέλας».

Θα ήλπιζε κανείς πως η περίοδος που διανύουμε έχει αφήσει πίσω της την ιδεολογία του στιγματισμού και παραγκωνισμού. Δυστυχώς όμως η αλήθεια απέχει πολύ απ’ αυτό. Ο άνθρωπος του 21ου αιώνα που πάσχει από ψυχική διαταραχή, αντιμετωπίζει όλο και πιο αυξανόμενες δυσκολίες.

Συνηθέστερο πρόβλημα αποτελεί η σύναψη και διατήρηση των υγιών διαπροσωπικών σχέσεων και η εύρεση εργασίας. Σημαντικότατο ρόλο στην εμφάνιση αλλά και διατήρηση του στίγματος διαδραματίζουν τα ΜΜΕ, καθώς συχνότατα προβάλλουν μια εξαιρετικά επικίνδυνη εικόνα ενός ατόμου ψυχικά αρρώστου (π.χ. ο σχιζοφρενής δολοφόνος).

Ωστόσο ο στιγματισμός δεν αφορά μόνο στον ασθενή. Είναι αρκετά συνηθισμένο, να αποδίδονται χαρακτηρισμοί και ευθύνες στην οικογένεια του ατόμου, στους γιατρούς, στις κλινικές και φυσικά στην πιθανή φαρμακευτική αγωγή. Οι κλιμακούμενες δυσκολίες που προκαλεί το στίγμα φαίνονται επίσης και από το γεγονός πως ένα ιδιαιτέρως υψηλό ποσοστό (της τάξης του 80%) των ατόμων που υποφέρουν από ψυχιατρική διαταραχή, δεν λαμβάνουν την απαραίτητη ψυχιατρική παρακολούθηση.

See Also

Οι πάσχοντες προκειμένου να μην λάβουν το ταμπελάκι “υπό ψυχιατρική παρακολούθηση”, προτιμούν είτε να αντιμετωπίσουν μόνοι τους τα συμπτώματά τους με μη έγκυρες μεθόδους, είτε να τα αγνοήσουν, πράγμα που προκαλεί υποτροπή, επιδείνωση και στο μέλλον χρονιότητα της νόσου.

Σύμφωνα με απόψεις ειδικών, το στίγμα αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο στην πρόληψη αλλά και θεραπεία της ψυχικής διαταραχής. Στο σημείο αυτό είναι σημαντικό να αναφερθεί και το φαινόμενο του φαύλου κύκλου. Εδώ, ασθενείς που δεν λαμβάνουν την κατάλληλη θεραπεία, επαναλαμβάνουν τις στερεότυπες συμπεριφορές, τα συμπτώματά τους εντείνονται, δημιουργείται μια διάχυτη αίσθηση δυσφορίας και ανικανότητας ελέγχου, και εν τέλει αυτοστιγματίζονται. Έτσι καταλήγουν να βλέπουν τον εαυτό τους ως ένα άτομο που όχι μόνο νοσεί ψυχικά, αλλά δυσκολεύεται και να ελέγξει το μυαλό του.

Η ψυχική διαταραχή τις περισσότερες φορές μπορεί να αντιμετωπιστεί εξ΄ολοκλήρου και με την εφαρμογή κατάλληλων πρακτικών, το βιοτικό επίπεδο του ανθρώπου μπορεί να βελτιωθεί σημαντικότατα. Απαραίτητη προϋπόθεση ωστόσο, είναι ο έγκαιρος εντοπισμός των συμπτωμάτων, η άνευ όρων αποδοχή του πάσχοντα, η διαρκής στήριξη τόσο σε συναισθηματικό όσο και να πρακτικό επίπεδο, η διαθεσιμότητα και η κατανόηση.

What's Your Reaction?
Excited
1
Happy
0
In Love
0
Not Sure
0
Silly
0
View Comments (0)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

© 2019 PASTAFLORAMAG.GR. ALL RIGHTS RESERVED | WEB DESIGNSELIDAMOU.GR
Scroll To Top