Ανθή Σαββάκη | Συνέντευξη

Με έναυσμα τον «Άγριο Σπόρο» του Γιάννη Τσίρου, η Ανθή Σαββάκη μιλά στη Συλβάνα Παπαϊωάννου για τη δικαιοσύνη, τη διαφορετικότητα και τη συνενοχή, αλλά και για τη δική της πορεία, τη σχέση της με το θέατρο και την τηλεόραση, τη βράβευση και όσα έρχονται στη συνέχεια.

Αν έπρεπε να κρατήσετε μία μόνο ερώτηση που θέτει ο Άγριος Σπόρος στον θεατή όταν φεύγει από το θέατρο, ποια θα θέλατε να είναι αυτή;

Ο Σταύρος, η Χαρούλα και ο Τάκης είναι τρεις κουρασμένες ψυχές που έχουν φορτωθεί όλο το βάρος της κοινωνίας στις πλάτες τους. Το έργο επικεντρώνεται στην τελευταία ημέρα πριν αλλάξουν οι ζωές τους για πάντα. Όσα κάνουν και όσα δεν κάνουν, όσα είναι και όσα δεν είναι μπαίνουν στο μικροσκόπιο και τους καταδικάζουν. Η μεγάλη, λοιπόν, ερώτηση που θέτει η παράστασή μας είναι: πώς αποδίδεται η δικαιοσύνη στην κοινωνία μας; Με ποια κριτήρια; Και από ποιους.

Πολλές φορές αντιμετωπίζουμε το διαφορετικό σχεδόν σαν να είναι εκ προοιμίου «ένοχο». Γιατί πιστεύετε ότι εξακολουθούμε να φοβόμαστε τόσο εύκολα ό,τι αποκλίνει από το οικείο;

Από την αρχή της ανθρώπινης ιστορίας το ανοίκειο, το «ξένο», αντιμετωπιζόταν εχθρικά, ως κάτι που απειλούσε την επιβίωση της ομάδας. Δυστυχώς, η πάροδος των αιώνων δεν έχει εξαλείψει αυτόν τον σχεδόν σύμφυτο «μηχανισμό κατηγοριοποίησης» του άλλου. Συνεχίζουμε και στήνουμε τον «άλλον», τον διαφορετικό, στον τοίχο και τον υποπτευόμαστε «αφού δεν μοιάζει με εμένα», και εάν παραστρατίσει ανακουφιζόμαστε και λέμε «καλά να πάθει που ήθελε να είναι διαφορετικός, αυτό δεν θα συνέβαινε ποτέ σε εμένα». Αυτόν ακριβώς τον μηχανισμό βάζει στο μικροσκόπιο ο «Άγριος Σπόρος» του Γιάννη Τσίρου και φέρνει τον θεατή προ των προκαταλήψεών του, και τελικά, προ των ευθυνών του.

Η σιωπή είναι συνενοχή;

Ξεκάθαρα. Το να επιτρέπεις την βία, είναι βίαιο. Το να επιτρέπεις την αδικία, είναι άδικο. Η σιωπή είναι συνενοχή και ο σιωπηλός παρατηρητής είναι εξίσου ένοχος με τον θύτη. Και η παράστασή μας ξεμπροστιάζει την αισχρότητα των σιωπηλών μαρτύρων. Ξένοι και ντόπιοι παρακολουθούν σχεδόν ανθρωποφαγικά το έγκλημα που γίνεται σε βάρος του πρωταγωνιστή και βάζουν το λιθαράκι τους στον αφανισμό του.

Πρόσφατα τιμηθήκατε με το Βραβείο Β΄ Γυναικείου Ρόλου στα 15α Θεατρικά Βραβεία Θεσσαλονίκης για την ερμηνεία σας στον «Άγριο Σπόρο». Μετά από μια βράβευση έρχεται περισσότερη αυτοπεποίθηση ή περισσότερη πίεση του τύπου «ωραία, και τώρα τι κάνουμε;»

Η βράβευσή μου και των συνεργατών μου (του Ηλία Βαλάση και του Γιάννη Τσίρου) στα 15α Θεατρικά Βραβεία Θεσσαλονίκης ήταν εξόχως τιμητική. Η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη πλούσια σε παραστάσεις με έμπειρο θεατρικό κοινό και οι συνυποψήφιές μου είναι εξαιρετικές συνάδελφοι με λαμπρή πορεία στον χώρο. Αυτό είναι το πρώτο βραβείο και η πρώτη υποψηφιότητα ως τώρα στην πορεία μου, οπότε η χαρά ήταν διπλή. Είναι όμορφο να νιώθεις ότι οι κόποι και τα ρίσκα που έχεις πάρει για έναν ρόλο έφτασαν στο κοινό και το άγγιξαν.

Όσο για το αίσθημα «και τώρα τι κάνουμε;» αυτό υπάρχει πάντα, όχι μόνο μετά από κάποια βράβευση. Η λαχτάρα για το επόμενο και η ανασφάλεια για το τι μπορεί να φέρει το μέλλον είναι συνυφασμένα με την δουλειά του ηθοποιού. Προσωπικά, το ότι έχω αυτό το άγχος, μου αποδεικνύει ότι διατηρώ ακόμη ισχυρό το αίσθημα της ευθύνης απέναντι στην τέχνη μου.  Και αυτή η ευθύνη δεν θέλω ποτέ να αλλοιωθεί. Ούτε από τα βραβεία ούτε από τα χρόνια.

Θέατρο και τηλεόραση απαιτούν διαφορετικό μέτρο από έναν ηθοποιό. Εσείς πώς βιώνετε τη μετάβαση από τη σκηνή στην κάμερα; Τι σας προσφέρει το ένα μέσο που δεν σας δίνει το άλλο;

Μου την κάνουν συχνά αυτήν την ερώτηση και μου αρέσει να απαντώ με μια αναλογία που θεωρώ ότι είναι ταιριαστή. Σκέφτομαι τον ηθοποιό σαν έναν επαγγελματία χορευτή και την τηλεόραση και το θέατρο σαν δυο διαφορετικά είδη χορού. Έχουν άλλους κανόνες, άλλους ρυθμούς. Αλλά στο τέλος της ημέρας είναι και τα δύο εξίσου γοητευτικοί τρόποι έκφρασης για έναν καλλιτέχνη. Σε κάποιους, βέβαια, αρέσει το μπαλέτο και άλλοι προτιμούν τον σύγχρονο χορό! Εγώ απολαμβάνω εξίσου να εργάζομαι και στο θέατρο και στην τηλεόραση. Νιώθω σα να γυμνάζω διαφορετικές μυϊκές ομάδες, γίνομαι πιο ευέλικτη και ολοκληρωμένη ως καλλιτέχνης!

Υπάρχει κάποια πλευρά σας που θεωρείτε ότι το τηλεοπτικό κοινό δεν έχει ακόμη γνωρίσει;

Φυσικά, πάρα πολλές! Θα ήθελα πολύ να ξανακάνω κωμωδία – την πρωτοδοκίμασα στα «Τρία Μίλια» στο Star και την απόλαυσα! Είναι δύσκολο είδος η κωμωδία, απαιτεί εμπνευσμένα συγγραφικά μυαλά και καλή χημεία μεταξύ των ηθοποιών. Επίσης, νιώθω έτοιμη να δοκιμαστώ σε έναν μεγαλύτερο ρόλο σε δραματική σειρά.

Ένας ρόλος για τον οποίο θα «σκοτώνατε» για να τον ερμηνεύσετε. Και ένας ρόλος για τον οποίο θα «σκοτώνατε» για να μην τον ερμηνεύσετε;

Πολύ ενδιαφέρουσα ερώτηση! Σίγουρα δεν θα «σκότωνα» για κάποιον ρόλο! Δεν πιστεύω ότι πρέπει κανείς να στριμώχνεται για να βρει μια θέση στο τραπέζι. Δεν πιστεύω, δηλαδή, ότι κάποιος μπορεί να μου «πάρει» έναν ρόλο. Πιστεύω, ότι στο σωστό για εμένα τραπέζι θα δημιουργηθεί ο χώρος για να φέρω την καρέκλα μου και να κάτσω. Εξάλλου, τα χρόνια που εργάζομαι ως ηθοποιός μου έχουν δείξει ότι δεν έχουν τόσο σημασία οι ρόλοι και τα έργα. Αλλά οι συνθήκες και οι άνθρωποι που τα υπηρετούν.

Ποια είναι τα σχέδιά σας για τη φετινή σεζόν;

Θεατρικά φέτος θα είμαι στον Άγριο Σπόρο στο θέατρο Μικρό Χορν κάθε Πέμπτη έως Κυριακή. Με την ομάδα μου, τους Rodez, ετοιμαζόμαστε για το επόμενο θεατρικό μας εγχείρημα, σε λίγες ημέρες ξεκινάμε πρόβες! Είμαι πολύ χαρούμενη, επίσης, που θα ξαναπαρουσιαστεί στην Θεσσαλονίκη η παράσταση που έχω γράψει και σκηνοθετήσει για την ζωή του συνθέτη Φέλιξ Μέντελσον σε συνεργασία με την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης. Η συνεργασία μου με τον οργανισμό και τον διευθυντή του κ. Σίμο Παπάνα είναι εξαιρετική και είμαστε σε συζητήσεις και για καινούργια projects.