To e.x.i.s, έχει το πιο λεξολάγνο προφίλ που θα βρεις σήμερα στο Instagram | Πάστα Φλώρα

Συναντήσαμε πρώτη φορά πριν από καιρό το account του <e.x.i.s  σε story του  archaeostoryteller, και δεν θέλαμε πολύ για να κολλήσουμε. Μας έχουν ανοίξει κατά πολύ τα μάτια με τις γνώσεις τους και αυτό είναι το κύριο χαρακτηριστικό τους. Αυτά τα φανταστικά παιδιά επιλέγουν λέξεις και μας παρουσιάζουν την ρίζα τους, την έννοια τους ανά περιόδους και τι σημαίνουν ακριβώς στις μέρες μας. Το ένα έφερε το άλλο και δεν αργήσαμε να τα πούμε με αυτά τα φανταστικά παιδιά λίγο παραπάνω. 

Τι έχετε σπουδάσει ακριβώς;

To <e.x.i.s είναι καρπός μιας διεπιστημονικής προσέγγισης. Απαρτίζεται από έναν υποψήφιο διδάκτορα Ιστορικής και Βαλκανικής Γλωσσολογίας του Α.Π.Θ και μια αρχιτέκτονα μηχανικό. Ωστόσο, οι ρόλοι μας στο προφίλ δεν είναι αυστηρά καθορισμένοι  από το αντικείμενό μας. Κάθε ανάρτηση είναι αποτέλεσμα μιας διαρκούς συνδιαλλαγής ιδεών, απόψεων και γνώσης.

Πώς αποφασίσατε να δημιουργήσετε το < e.x.i.s. ;

Τη βάση αποτέλεσε η αγάπη που μοιραζόμαστε για τις λέξεις. Αυτήν την αγάπη θελήσαμε να την επικοινωνήσουμε σε ένα ευρύτερο κοινό, που δεν χρειάζεται να έχει ειδικές γνώσεις για να κατανοήσει το τι πραγματευόμαστε, παρά μόνο περιέργεια και ενδιαφέρον για τις λέξεις και την ιστορία που φέρουν. Η διαρκής πρόκληση για την κάθε ανάρτηση είναι ο συνδυασμός της επιστημονικής συνέπειας και της δημιουργικής απόδοση της πληροφορίας με παιχνιδιάρικη διάθεση. Με χαρά βλέπουμε πως ο κόσμος έχει αγκαλιάσει την ιδέα και τελικά αποδεικνύεται ότι είμαστε πολλοί οι «λεξολάγνοι» εκεί έξω.

Υπάρχει κάποιο κριτήριο με το οποίο επιλέγετε τις λέξεις που μας παρουσιάζετε;

Όχι, δεν έχουμε κάποιον μπούσουλα. Άλλοτε εμπνεόμαστε από την επικαιρότητα (π.χ. καραντίνα, κοκούνινγκ), άλλοτε διαλέγουμε λέξεις που θεωρούμε πως η ιστορική τους διαδρομή θα προκαλέσει τέρψη (π.χ. χάδι, άγαλμα) και άλλοτε από ερεθίσματα που παίρνουμε από τις αλλαγές των εποχών. (π.χ. Ιούλιος, μπικίνι).

View this post on Instagram

Ο μήνας που γεμίζουν τα πλοία και αδειάζει το μυαλό. Ο Αύγουστος, όπως κι ο Ιούλιος, οφείλουν το όνομα τους σε ιστορικά πρόσωπα. Προηγουμένως, ονομαζόταν ‘sextilis’(= έκτος μήνας του παλιού ρωμαϊκού ημερολογίου). Ο sextilis ονομάστηκε Αύγουστος το
8 π. Χ προς τιμήν του αυτοκράτορα Οκταβιανού Αύγουστου και των εξαιρετικών στρατιωτικών επιτυχιών που σημείωσε. .
Η λατινική λέξη Augustus παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την σημασιολογική της εξέλιξη, καθώς, η πρώτη της σημασία ήταν
‘ο ευνοημένος από τους οιωνούς’. .
Λαογραφικά, δεν έχει κάποια διαδεδομένη λαϊκή ονομασία.
Κορύφωση του Αυγούστου αποτελεί ο Δεκαπενταύγουστος, η αυγουστιάτικη πανσέληνος και τα πανηγύρια που ζωντανεύουν ακόμα και τα πιο απομακρυσμένα χωριά.
. .
Πηγές:
ΛΚΝ
ΛΝΕΓ
Λεξικόν Λατινοελληνικόν, Στέφ. Κουμανούδης, εκδόσεις Γρηγόρη, Αθήνα:2009
. . #lexis #exis #eholexeis #greek #greeklanguage #etymology #words #wordoftheday #wordporn #graphicdesign #graphics #colors #colorful #lifo #parallaxi #tfcmagazine #august #summer #month #covid19

A post shared by Λ έ ξ ι ς (@e.x.i.s) on

Υπάρχει κάποια λέξη που σας έχει εντυπωσιάσει ως τώρα λόγω προέλευσης ή περιπλοκότητας; Αν ναι, ποια είναι αυτή;

Δεν μπορούμε να διαλέξουμε. Με ένα γρήγορο σκρολάρισμα στο προφίλ μας, θα διαπιστώσει κανείς ότι αφενός όλες οι λέξεις έχουν ένα δικό τους ξεχωριστό ενδιαφέρον, είτε αυτό αφορά την προέλευση είτε την σημασιολογική εξέλιξη της λέξης και αφετέρου στη συντριπτική πλειοψηφία τους, οι λέξεις που μας έχουν απασχολήσει προέρχονται από την καθημερινότητα και το όμορφο μωσαϊκό που τη συνθέτει.

Είχατε ως τώρα κάποια περίεργη αντίδραση σε κάποια δημοσίευση σας;

Σε γενικές γραμμές, το feedback είναι πολύ θετικό. Ωστόσο, έχουν υπάρξει 1-2 αντιδράσεις αλλά σε μορφή πολιτισμένου και εποικοδομητικού  διαλόγου. Πιο συγκεκριμένα, όταν ασχοληθήκαμε με το «μπάτσος», κάποιοι είχαν αντιδράσει στο γεγονός ότι ασχοληθήκαμε μόνο με την ‘υβριστική σημασία του αστυνομικού’ και όχι με την σημασία ‘σφαλιάρα στο μάγουλο’. Η δεύτερη περίπτωση ήταν η «νοσταλγία, όπου ήταν πολύ δύσκολο να δεχτούν πως πρόκειται για δάνειο. Το γεγονός ότι η λέξη είναι πλασμένη με αρχαιοελληνικά στοιχεία δεν ακυρώνει το ότι αναμφίβολα πρόκειται για δάνεια λέξη, καθώς η ελληνική τη βρήκε έτοιμη σε άλλη γλώσσα και την υιοθέτησε.

Ποια είναι αυτή η λέξη που χαρακτηρίζει απόλυτα το < e.x.i.s;

Η λέξη που χαρακτηρίζει το Λέξις ή <ε.ξ.ι.ς είναι το ίδιο το όνομα του προφίλ. Το λέξις είναι δικός μας «νεολογισμός». Πρόκειται για συμφυρμό από το ‘λέξη’ + το ‘έξις’. Στα Hθικά Νικομάχεια του Αριστοτέλη, η «έξις» είναι μια επίκτητη ψυχική αρετή, την οποία αποκτάμε μέσω της μάθησης και κυρίως με την επανάληψη. Ο όρος προέρχεται από το θέμα του μέλλοντα «έξω» του ρήματος «έχω». Έξις, όμως, σημαίνει και συνήθεια. Η γλώσσα έχει κι αυτή τις δικές της συνήθειες: άλλοτε δανείζει, άλλοτε δανείζεται, άλλοτε δημιουργεί κι άλλοτε μπορεί ακόμα και να αναστήσει (π.χ καθαρεύουσα). Ένα είναι το σίγουρο, η γλώσσα αλλάζει και αυτές οι αλλαγές αποτυπώνονται και στις λέξεις της.

Αναλύστε μας το Πάστα Φλώρα.

Η λέξη Πάστα Φλόρα ή Παστα Φλώρα προέρχεται από το ιταλικό pastafrola (=γλυκό με τριφτή ζύμη). Το ενδιαφέρον της υπόθεσης είναι πως η λέξη πάστα είναι αντιδάνειο:

πάστα < ιταλικό pasta < υστερολατινικό pasta < ελληνιστικό πάστη 

(=σάλτσα ανακατεμένη με αλεύρι και ζύμη). Η λέξη πάστη που συναντάμε στην ελληνιστική κοινή είναι ουστιαστικοποιημένο θηλυκό του αρχαίου επιθέτου παστός.

Βρισκόμαστε στην εποχή των millennials, με την χρήση των smartphones και του autocorrect να “ευνουχίζει” την ελληνική γλώσσα. Πόσο σημαντική είναι η έκταση και δημιουργία τέτοιων page και όχι μόνο, για την “σωτηρία” της ελληνικής γλώσσας;

Πριν απαντήσουμε στην ερώτηση, καλό θα ήταν να διακρίνουμε τη γλώσσα από τη γραφή, γιατί πολλοί πέφτουν στην παγίδα να τις ταυτίζουν. Η γλώσσα είναι προϊόν βιολογικής εξέλιξης και ο άνθρωπος μιλάει εδώ και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια.

Η γραφή από την άλλη, είναι ανθρώπινη επινόηση και μάλιστα πολύ πρόσφατη, καθώς ο άνθρωπος γράφει από το 3.500 π.Χ.  Έχοντας κάνει τη διάκριση, θα λέγαμε πως η εν λόγω τεχνολογία δεν επηρεάζει τη γλώσσα, ενδεχομένως, όμως, να επηρεάζει τη γραφή.

Όσον αφορά στη δημιουργία ενός τέτοιου είδους προφίλ, δεν θεωρούμε πως η ελληνική γλώσσα κινδυνεύει από κάτι ώστε να χρειάζεται σωτηρία. Η ύπαρξη/ διατήρηση μιας γλώσσας δεν διακυβεύεται από απλά ορθογραφικά λάθη, οπότε δεν χρειάζεται να μας καταλαμβάνει πανικός.

Ποια λέξη/συναίσθημα είναι αυτό που μπορεί να ανυψώσει έναν άνθρωπο;

Θα λέγαμε το λατρεύω. Η σημασιολογική εξέλιξη της λέξης μάς απέδειξε πως η λατρεία είναι αποκλειστικό προνόμιο των θνητών. Πόσο μάλλον εκείνη η λατρεία που είναι εμποτισμένη με ελευθερία και απαλλαγμένη από δουλοπρέπεια.

Αν δίνατε μια συγκεκριμένη ερμηνεία στο 2020, ποια θα ήταν αυτή;

Η λέξη «κουλουβάχατα». Θα συμφωνήσουμε όλοι, μάλλον, ότι είναι η πλέον αντιπροσωπευτική. Από το αραβικό kulluwahad όπου, Kulu θα πει όλα, wahad θα πει ένα. Όλα ένα. Με άλλα λόγια, το απόλυτο χάος. Είμαστε αισιόδοξοι, ωστόσο, γιατί το χάος, ταυτόχρονα, είναι και η πιο γόνιμη συνθήκη.

View this post on Instagram

‘Εν ἀρχή ἦν τὸ Χάος’ Η λέξη κουλουβάχατα διαδόθηκε από τον τίτλο πολιτικού φυλλαδίου του Θ. Ι. Κολοκοτρώνη, εγγονού του ήρωα της Επαναστάσεως, με τίτλο: “Η κουλουβάχατα ή αι φύρδην μίγδην σημεριναί ιδέαι”. . Και προέρχεται, λοιπόν, από το αραβικό ‘kulluwahad’. Κullu θα πει όλα, wahad θα πει ένα. Όλα ένα. Αυτό που, συνήθως, αποκαλούμε, δηλαδή, το ‘χάος’. . Ο όρος χάος μπορεί να αναφέρεται: • Στο Χάος (μυθολογία*) ως πρωταρχική οντότητα της ελληνικής μυθολογίας. • Στο Χάος (μεταφυσική) ως μεταφυσική ερμηνεία αντίθετη του νόμου, της τάξης. • Στη Θεωρία του χάους, ως επιστημονικό πεδίο. • Στο 19521 Χάος, ως αστεροειδή. • Στην ομώνυμη ταινία των αδερφών Ταβιάνι. • Kαι στην ερωτική μας ζωή, ίσως. . *Το χάος: Στην ησιόδεια Θεογονία, το Χάος αποτελεί το πρώτο από τα τρία αρχικά στοιχεία: Χάος-Ερεβος-Νυχτα. ’Εν ἀρχή ἦν τὸ Χάος’, μετά η Γαία και ο Έρως. Από τις τρεις αυτές αρχικές υπάρξεις (με την πιθανή προσθήκη και του Τάρταρου, κατά τον Ησίοδο), και κυρίως από τη Γαία, προέκυψαν τεκνογονικά όλες οι άλλες υπάρξεις – χωρικά και χρονικά στοιχεία που ορίζουν τον κόσμο – «με τις οποίες ο κόσμος άρχισε σταδιακά να γεμίζει ζωή». . Στα Αργοναυτικά το Χάος χαρακτηρίζεται ως αρχαίον (=πρωτογενές, δεν γεννήθηκε, προϋπήρχε) «…Πρῶτα μὲν ἀρχαίου χάεος μελανήφατον ὕμνον…» Ορφέως[3] – αργοναυτικά, 421). . Το Χάος είναι το αδιάστατο χάσμα, επέκεινα του απείρου χρόνου, της άπειρης αιωνιότητας, «…τοῦ ἐφ' ἑκάτερα ἀπείρου αἰῶνος…»(Marc-Aurèle, Pensées, livre IV). . Πηγές:
ΛΚΝ
ΛΝΕΓ
El.wikipedia.org
Greek-language.gr

A post shared by Λ έ ξ ι ς (@e.x.i.s) on


Βρες το  <e.x.i.s/<ε.ξ.ι.ς  εδώ

Συνέντευξη στην Χρύσα Σουλελέ

See Also
© 2019 PASTAFLORAMAG.GR. ALL RIGHTS RESERVED | WEB DESIGNSELIDAMOU.GR
Scroll To Top