“…και ζήσανε αυτοί καλά και εμείς καλύτερα…” | Πάστα Φλώρα

Ξεκινάει κάπως έτσι: Μια φορά και έναν καιρό… Όλοι γνωρίζουμε πως πάει η συνέχεια.

Παραμύθι, λοιπόν, αυτές οι όμορφες διηγήσεις, κάποιες έχουν περάσει από γενιά σε γενιά και άλλες είναι δημιουργήματα νέων συγγραφέων με μπόλικη φαντασία. Κάποια είναι πέρα από κάθε φαντασία, ενώ άλλα ιστορίες βγαλμένες από την κουλτούρα και την ιστορία των ανθρώπων. Το παραμύθι δεν έχει ηλικία, αλλά με επιτυχία κατέχει τον τίτλο του «καλύτερου φίλου» των παιδιών. Και γιατί όχι; Ένας μαγικός κόσμος ξεδιπλώνεται μπροστά τους με ήρωες και τέρατα, δράκους και πριγκίπισσες. 

Φυσικά το αίσιο τέλος “και ζήσανε αυτοί καλά και εμείς καλύτερα” δε λείπει από κανένα παραμύθι. Μεγαλώνοντας, όμως, αυτό το αίσιο τέλος μου φαινόταν ολίγον ουτοπικό και ίσως κάπως ψεύτικο. Συνειδητοποίησα ότι η ζωή δεν έρχεται a priori, αλλά παλεύεις για αυτήν, ο πρίγκιπας δε θα έρθει να σε σώσει και δεν υπάρχει αίσιο τέλος για όλους. Δυστυχώς, έτσι είναι η πραγματικότητα. Και αναρωτιέμαι, λοιπόν, τι διδάσκουν στα μικρά παιδιά που με ζήλο περιμένουν κάποιον να τους διαβάσει για εικοστή φορά το αγαπημένο τους παραμύθι. Διδάσκουν κάτι ουσιαστικό που θα βοηθήσει να αντιμετωπίσουν την πραγματική ζωή;

Πιστεύω ότι από όλα τα πράγματα μπορείς να μάθεις κάτι, επιλεκτικά βέβαια. Τα παραμύθια σε παρασέρνουν σε φανταστικά μέρη με μαγικά πλάσματα, ένα χαρούμενο μέρος, προσφέροντας ελπίδα. Ξεχνάς για λίγο την βαρβαρότητα του κόσμου, τις υποχρεώσεις και ταξιδεύει ο νους σου, προσφέροντας μια στιγμή γαλήνης. Όμως, δεν είναι λίγες οι φορές που γνωστά παραμύθια προέρχονται από αληθινές ιστορίες όχι τόσο όμορφες και ελπιδοφόρες. Όπως, επίσης, και παραμύθια που άλλαξαν τόσο δραματικά για να είναι σε θέση να τα διαβάσουν τα παιδιά, αλλάζοντας τα νοήματα που έκρυβαν από πίσω οι αρχικές εκδόσεις των παραμυθιών. Παραμύθια, όπως, είναι η  Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων και ο Χανς και η Γκρέτελ

Ας πάρουμε το παραμύθι των Χανς και Γκρέτελ. Όλοι γνωρίζουμε για τα δύο αδερφάκια που τα εγκατέλειψαν οι γονείς τους στο δάσος και η μάγισσα τα απαγάγει για να τα φάει. Αιωρείται μια τάση κανιβαλισμού στην ιστορία, αλλά ας το προσπεράσουμε. Το συγκεκριμένο παραμύθι βασίστηκε σε μια ιστορία που το πραγματικό θύμα ήταν η μάγισσα. Ναι, η μάγισσα.

Το 1618, η Katharina Schraderin γεννήθηκε στα βουνά Harz της Γερμανίας. Ήταν μια από τις καλύτερες φουρνάρισσες και έγινε πολύ διάσημη. Την πολιορκούσε ένας τοπικός αρτοποιός ο Hans Metzler, με απώτερο σκοπό να της κλέψει τις συνταγές, καθώς ζήλευε την επιτυχία της. Όσο  μεγάλωνε η φήμη της, τόσο πιο πολύ ζήλευαν οι ανταγωνιστές της. Ώσπου την κατηγόρησαν για μαγεία. Αθωώθηκε και κρύφτηκε στο σπίτι της στο δάσος. Ο Hans, όμως, θυμωμένος πήγε με την αδερφή του την Γκρέτελ, τη δολοφόνησαν και την έκαψαν στο φούρνο. Ανατριχιαστικό, σωστά; 

Έτσι, η ιστορία άλλαξε και έγινε ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα παραμύθια. 

Τα παραμύθια σε ταξιδεύουν σε έναν άλλον κόσμο, μια διαφορετική πραγματικότητα. Σου προσφέρουν διδάγματα. Κρύβουν, ωστόσο, νοήματα που μικρά παιδιά δεν είναι σε θέση να κατανοήσουν. Ίσως τα κρυμμένα νοήματα αν εξηγηθούν να είναι πιο αληθινά και ρεαλιστικά διδάγματα για τα παιδιά. Μήπως μόνο με το φανταστικό στοιχείο τα παγιδεύουμε σε ένα μη ρεαλιστικό κόσμο μακριά από τη σκληρή πραγματικότητα για να τα προστατεύσουμε;

Αφορμή για αυτόν τον ειρμό σκέψεων είναι μια σειρά(“It’s okay not to be okay”), της οποίας η πρωταγωνίστρια, μια συγγραφέας με αντικοινωνική διαταραχή της προσωπικότητας, πιστεύει ότι τα παραμύθια είναι μια βίαιη φαντασία που απεικονίζει τη βαρβαρότητα και τη βία του κόσμου που ζούμε με ένα παράδοξο τρόπο.

Καταπληκτική σκηνή, που με έβαλε σε κάποιες σκέψεις. Η αλήθεια είναι ότι δε μπορώ να καταλήξω που ακριβώς να ταχτώ. Είναι ανούσια που γεμίζουν τα παιδιά με ψεύτικες ελπίδες ότι όλα θα είναι όμορφα και χαρούμενα ή κρύβουν από πίσω νοήματα βγαλμένα από την σκληρή πραγματικότητα  και μπορούμε να μάθουμε κάτι ουσιαστικό από αυτά;

Γεωργία Μακρή

View Comments (0)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

© 2019 PASTAFLORAMAG.GR. ALL RIGHTS RESERVED | WEB DESIGNSELIDAMOU.GR
Scroll To Top