Now Reading
Κική Δημουλά: Μια τεράστια ποιήτρια που μας άφησε νωρίς | Πάστα Φλώρα

Κική Δημουλά: Μια τεράστια ποιήτρια που μας άφησε νωρίς | Πάστα Φλώρα

Μπορεί η Κική Δημουλά να «έφυγε» σε ηλικία 88, αλλά έφυγε νωρίς. Το ταλέντο και η ποιητική της γραφή αποτέλεσαν σταθμούς για την ίδια αλλά και για την ελληνική ποίηση. Η Δημουλά εκτός από Ποιήτρια ήταν και τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών στην έδρα της ποίησης.

Το πατρικό της όνομα ήταν Βασιλική Ράδου. Γεννήθηκε στην Αθήνα. Το επίθετο Δημουλά προέκυψε το 1952 καθώς παντρεύτηκε τον ποιητή και πολιτικό μηχανικό Άθω Δημουλά. Με τον Άθω Δημουλά απέκτησε δύο παιδιά, τον Δημήτρη (1955) και την Έλση.

Πρόκειται για μια ποιήτρια που αγαπήθηκε κατά κόρον, όχι μόνο για το έργο της. Αλλά και για την αυθεντικότητά και τον συναισθηματισμό της ως άνθρωπος. 

Η Κική Δημουλά πρωτοεμφανίστηκε στα γράμματα το 1952 με την ποιητική συλλογή Ποιήματα, την οποία αποκήρυξε μετά από λίγο και την απέσυρε από την κυκλοφορία. Από τότε εξέδωσε τις ποιητικές συλλογές:

  • Έρεβος (1956)
  • Ερήμην (1958)
  • Επί τα ίχνη (1963)
  • Το λίγο του κόσμου (1971)
  • Το τελευταίο σώμα μου (1981)
  • Χαίρε ποτέ (1988)
  • Η εφηβεία της λήθης (1994)
  • Ενός λεπτού μαζί (1998)
  • Ποιήματα (συγκεντρωτική έκδοση 1998)
  • Ήχος απομακρύνσεων (2001)
  • Χλόη θερμοκηπίου (2005)
  • Συνάντηση (Ανθολογία με εβδομήντα τρία ζωγραφικά έργα του Γιάννη Ψυχοπαίδη, 2007)
  • Μεταφερθήκαμε παραπλεύρως (2007)
  • Τα εύρετρα (2010)

Τιμήθηκε με σωρεία βραβείων και διακρίσεων για το έργο και την προσφορά της. Το 2013 οι New York Times αφιέρωσαν ένα τεράστιο κείμενο αφιερωμένο στην Ελληνίδα ποιήτρια που την ήθελε να είναι η επόμενη κάτοχος του βραβείου Νόμπελ. Τα ποιήματά της είχαν ήδη εκδοθεί στα αγγλικά και όλοι οι ξένοι μιλούσαν για την Ελληνίδα διάδοχο του Σεφέρη ή του Ελύτη. 

Το Νόμπελ τελικά δεν δόθηκε αλλά η Δημουλά είχε καταξιωθεί ως η Ελληνίδα ποιήτρια που πέρασε τα σύνορα. Είχε ήδη αποσπάσει τους κορυφαίους τίτλους από τη χώρα της, μεταξύ των οποίων ο Χρυσός Σταυρός του Τάγματος της Τιμής αλλά και το Αριστείο των Γραμμάτων της Ακαδημίας Αθηνών (2001). 

Παρόλα αυτά, η Υπουργός Λίνα Μενδώνη, την είχε προτείνει και εκείνη με επιστολή της στην Σουηδική Ακαδημία για Νόμπελ, μόλις πριν ένα μήνα. 

Αν λοιπόν, υπήρξε μια σύγχρονη ποιήτρια που να αγαπήθηκε από όλους σε απόλυτο βαθμό ήταν σίγουρα η Κική Δημουλά. Έγραψε για τις μικρές καθημερινές στιγμές, για την απώλεια και τον έρωτα, για την ανάγκη που έχει κάθε γυναίκα να φανταστεί μια άλλη ζωή και έναν άλλο τρόπο έκφρασης.

Η Κική Δημουλά νοσηλευόταν στο Ιδιωτικό Θεραπευτήριο ΥΓΕΙΑ από τις 02/02/2020, λόγω της χρόνιας αναπνευστικής ανεπάρκειας από την οποία έπασχε. Τελικά, απεβίωσε στις 22/02/2020, λόγω καρδιακής ανακοπής σε έδαφος σοβαρής χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας και καρδιακής ανεπάρκειας.

H εξόδιος ακολουθία της Κικής Δημουλά που πέθανε το απόγευμα του Σαββάτου θα τελεστεί, δημοσία δαπάνη, την Τρίτη 25 Φεβρουαρίου 2020 στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών στις 16:00. Η κηδεία της Δημουλά θα γίνει δημοσία δαπάνη “ως ελάχιστος φόρος τιμής” όπως ανακοίνωσε το Υπουργείο Πολιτισμού τονίζοντας πως “θα ακολουθήσει μια σειρά εκδηλώσεων για να τιμηθεί η μνήμη της και το έργο της”.

ΤΟ ΈΡΓΟ ΤΗΣ ΚΙΚΉΣ ΔΗΜΟΥΛΆ 

Τα θέματα που κυριαρχούν στα ποιήματά της είναι η απουσία, η φθορά, η απώλεια, η μοναξιά και ο χρόνος. Χαρακτηριστικά της ποίησής της είναι η προσωποποίηση αφηρημένων εννοιών, η ασυνήθιστη χρήση κοινών λέξεων και η πικρή φιλοπαίγμονα διάθεση.

Ποιήματα της έχουν μεταφραστεί στα Αγγλικά, τα Γαλλικά, τα Ισπανικά, τα Ιταλικά, τα Πολωνικά, τα Βουλγαρικά, τα Γερμανικά και τα Σουηδικά. Ενώ αποσπάσματα του έργου της έχουν συμπεριληφθεί στα σχολικά διδακτικά βιβλία.

Η Κική Δημουλά έχει να επιδείξει και ένα μικρό σε έκταση αφηγηματικό έργο, μία επιλογή του οποίου περιέχεται στο βιβλίο Εκτός Σχεδίου (2005). Κυκλοφορούν, επίσης, η ομιλία που εκφώνησε στην Ακαδημία Αθηνών κατά την τελετή υποδοχής της με τίτλο Ο Φιλοπαίγμων Μύθος (2004) και η ομιλία της στην Αρχαιολογική Εταιρεία με τίτλο Έρανος σκέψεων (2009).

Η Κική Δημουλά δεν έπαψε ποτέ να αγαπάει και να δοξάζει την ποίηση. Μια αγάπη που μετέφερε και στον κόσμο που δεν έπαψε να διαβάζει και να τιμάει τα ποίημά της. 

Γιατί όσες αντιρρήσεις και αν έχει κανείς για την ποίηση της που αριθμεί πάνω από μισό αιώνα ζωής, όσο και αν δεν μπορεί να αποδεχτεί τον λυρισμό που διεκδικεί δικαιωματικά τη θέση του στην ειρωνεία, όσο και αν δεν αποδέχεται την ευάλωτη θέση ενός ουσιαστικού σε ένα γυναικείο κοσμοείδωλο, δεν μπορεί να μην παραδεχτεί την ισχυρή δύναμη της εικόνας στο έργο της.

Πάμε να δούμε τρεις ορισμούς βασικών εννοιών που εξέδωσε η αγαπημένη ποιήτρια μέσω της τέχνης της: του έρωτα, της αγάπης, αλλά και της κρυφής ζωής των ανθρώπων.


Ο ΈΡΩΤΑΣ

«Ο έρωτας,

Όνομα ουσιαστικόν,

Πολύ ουσιαστικόν,

Ενικού αριθμού,

Γένους ούτε θηλυκού ούτε αρσενικού,

Γένους ανυπεράσπιστου.

Πληθυντικός αριθμός, 

Οι ανυπεράσπιστοι έρωτες.»

«Ο έρωτας δε θέλει χρόνο. Θέλει ταχύτητα. Είναι απόκτηση, μονοπωλιακό είδος. Θέλεις τον άλλο δικό σου. Δεν τον μοιράζεσαι. Είναι ένα μυστικό γι’ αυτό και πρέπει να μένει στα σκοτεινά. Είναι πάρα πολύ ωραίο όταν συμβαίνει, σε όποιον από τους δύο συμβαίνει και για όσο συμβαίνει. Αλλά πάντα τελειώνει. Είναι αδύνατο να συντονιστούν δύο άνθρωποι στον έρωτα. Μπορεί να συμβεί για ένα μήνα. Μέχρι εκεί. Μετά, ο ένας επιμένει. Είναι απαραίτητο ένας από τους δύο να παραμείνει ερωτευμένος.

Η ζήλεια, βέβαια, είναι κριτήριο του αισθήματος. Ο έρωτας είναι φθαρτός και εφήμερος. Ο πρώτος σταθμός όταν εκείνος φεύγει είναι η λύπη. Λύπη και γι’ αυτόν που αγαπάει και ίσως και για εκείνον που δεν αγαπάει γιατί χάνει ένα αφοσιωμένο πρόσωπο. Δεν επιτρέπεται να αποφέρεται κανείς για τον έρωτα όσο είναι εν δράσει. Αυτό που ισχύει για τον έρωτα είναι ό,τι ειπωθεί αφού τελειώσει».


Η ΑΓΆΠΗ 

Διαχωρίζει τον έρωτα από την αγάπη η Κική Δημουλά. Η αγάπη έχει πολλές μορφές για την ποιήτρια, σε αντίθεση με τον έρωτα που είναι κάτι το συγκεκριμένο.

«Ο έρωτας είναι σαφέστερος και ειλικρινέστερος από την αγάπη. Η αγάπη είναι μια λέξη η οποία προσφέρεται για πάρα πολλές χρήσεις. Αγάπη μητρική, συζυγική, αγάπη προς τον ανήμπορο ή προς αυτό που ονειρευόμαστε. Η αγάπη έχει πάντα τις εξηγήσεις της. Ο έρωτας δεν τις έχει. Αυτή η αγάπη δεν μας παρατάει σύξυλους να φύγει όπως μας παρατάει ο έρωτας. Είναι λέξη μεγάλης αντοχής.

Δεν τη βλέπεις ξαπλωμένη κάτω και διαψευδόμενη όπως βλέπεις τον έρωτα. Η αγάπη είναι κι αυτή ένα αίσθημα που δε συμβαίνει ποτέ ταυτόχρονα και στους δύο και πεθαίνει πριν προλάβει να γεράσει. Αγάπη και έρωτας είναι μια διεκδίκηση, όχι μια κατάκτηση. Είναι μια πάλη».

Παρότι ο έρωτας παρουσιάζεται σαν μια δύναμη που κινεί τον κόσμο, η Κική Δημουλά πιστεύει πως υπάρχουν άνθρωποι που δεν τον έχουν ζήσει: «Έρωτας είναι αυτό που δεν είχες. Το θλιβερό είναι ότι υπάρχουν άνθρωποι που νομίζουν ότι ερωτεύτηκαν ενώ δεν έχουν ερωτευτεί ποτέ».


Η ΚΡΥΦΉ ΖΩΉ ΤΩΝ ΑΝΘΡΏΠΩΝ 

«Τακτοποιημένη ζωή, άτακτα συναισθήματα. Όλοι έχουμε μέσα μας μια άλλη ζωή η οποία ενοχλεί, απαιτεί, παραπονιέται, δεν έζησε».

Για την Κική Δημουλά ο κάθε άνθρωπος κάτι κρύβει. Ακόμα και ο ποιητής.

«Νιώθω πως ένας άνθρωπος που γράφει, πίσω από όλα αυτά που γράφει και μοιάζει να θέλει να φανερώσει, κάτι επιθυμεί να κρύψει. Δεν είναι ειλικρινής. Η αλήθεια του δεν είναι αλήθεια. Απλά δεν επινοεί ψεύτικους τρόπους για να την διατυπώσει. Τα πράγματα είναι κρυμμένα ακόμα και από τον ίδιο».

Ο κόσμος την αγκάλιασε ακριβώς για αυτό ακριβώς που ήταν, την αποθέωσε για την μοναδικότητα της.

 

Φωτεινή Ανδριάνα Σταμογιώργου

See Also
ANTIGONE TEST Ι
What's Your Reaction?
Excited
0
Happy
0
In Love
0
Not Sure
0
Silly
0
View Comments (0)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

© 2019 PASTAFLORAMAG.GR. ALL RIGHTS RESERVED | WEB DESIGNSELIDAMOU.GR
Scroll To Top