Now Reading
Φάουστ – Μτφ. Πέτρος Μάρκαρης

Φάουστ – Μτφ. Πέτρος Μάρκαρης

Φάουστ

Ολοκληρώνοντας το βιβλίο του Goethe, Φάουστ – Μια τραγωδία, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κείμενα, σε μετάφραση Πέτρου Μάρκαρη, δεν ξέρω τι να πρωτό γράψω. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά στην εισαγωγή ο μεταφραστής, το έργο έχει ένα «εμπόδιο», αποτελείται από 12.111 στίχους, με τους περισσότερους να έχουν μέτρο και ομοιοκαταληξία.

Η έννοια του «εμποδίου» βέβαια, για μένα νοείται περισσότερο ως άθλος. Ένας μεταφραστικός άθλος. Καθώς δεν είμαστε εδώ για να σχολιάσουμε, στη συγκεκριμένη έκδοση τουλάχιστον, το μεγαλείο του Goethe και του Φάουστ.

Το βιβλίο χρειάστηκε 60 χρόνια να ολοκληρωθεί. Κάτι που το καθιστά ένα έργο ζωής. Είναι γραμμένο ως ένα θεατρικό-ποιητικό έργο και η ιστορία αποτελείται από δύο βασικά μέρη, χωρισμένα σε μια πληθώρα σκηνών.

Για όσους δεν γνωρίζουν καθόλου την ιστορία, να αναφέρω ότι για πολλούς ο Φάουστ υπήρξε υπαρκτό πρόσωπο που έζησε περί τα τέλη του 15ου αιώνα. Ένας μάγος που φέρεται να έκανε την περιβόητη συμφωνία με τον διάβολο. Είναι μια αριστουργηματική ένωση κωμικών και τραγικών στοιχείων.

Η συνεχής εσωτερική ανησυχία του Φάουστ να θέλει να βιώσει τη ζωή στο έπακρο, τον οδηγεί να δεχθεί να «πουλήσει» την ψυχή του στον Μεφιστοφελή, με αντάλλαγμα μια υπαρξιακή παντοδυναμία. Ο Φάουστ και ο Μεφιστοφελής αποτελούν δύο αντίθετες πλευρές του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζουμε καθημερινά τη ζωή.

Η παρούσα έκδοση αποτελείται από τρία μέρη: Μια εισαγωγή του Πέτρου Μάρκαρη για το έργο, η οποία είχε αρχικά παρουσιαστεί σε μια διάλεξη, το κυρίως έργο και στο τέλος 150 περίπου σελίδες με σχόλια. Με σύνολο 680 σελίδες και 12 χιλιάδες στίχους, ο Φάουστ είναι σίγουρα ένα βιβλίο που χρειάζεται τον χρόνο του. Χρειάζεται ηρεμία και ένα μολύβι για σημειώσεις.

Γενικότερα, δεν είναι πολύ εύκολο για έναν αναγνώστη να μεταφέρει στην «κριτική» του τον θαυμασμό για το μεταφραστικό αυτό έργο. Μονάχα διαβάζοντας ο καθένας έναν έναν τους στίχους και θαυμάζοντας τη διατήρηση του μέτρου και της – καλής – ομοιοκαταληξίας, μπορεί να κατανοήσει το πόσο καλό είναι το βιβλίο.

Υπάρχουν διάφορες μεταφραστικές οπτικές και τεχνικές. Μπορείς να διατηρήσεις το μέτρο, με κίνδυνο να χαθεί το νόημα, να διατηρήσεις το νόημα, αλλά να χάσεις μέτρο-ομοιοκαταληξία, κτλ. Διαβάζοντας τον Φάουστ, χωρίς βέβαια να μπορώ να συγκρίνω με το πρωτότυπο, δεν ένιωσα το κείμενο να κλωτσάει κάπου. Δεν είπα, τι θέλει να πει εδώ ο ποιητής;

Τον Φάουστ δεν επιλέγει κάποιος να τον διαβάσεις, πιστεύω, γιατί θα πρέπει να τον έχει διαβάσει. Ούτε γιατί αποτελεί ένα από τα πιο κλασσικά έργα της λογοτεχνίας. Τον διαβάζει γιατί ακόμα και δύο αιώνες μετά δεν είναι μια παρωχημένη ιστορία, αλλά πραγματεύεται ηθικά και υπαρξιακά ζητήματα που παραμένουν πάντοτε καίρια.

Το Φάουστ από εκδόσεις Κείμενα είναι μια μοντέρνα – προσεγμένη – έκδοση που δεν φοβάσαι να «λιώσεις» και να ταλαιπωρήσεις, διαβάζοντας το βιβλίο. Ένα must have αντίτυπο, που λένε και στο χωριό μου!

Συλβάνα Παπαϊωάννου

Το βιβλίο Φάουστ κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κείμενα.

https://keimenabooks.gr/books/faoust-mia-tragodia/

Scroll To Top