Η Μεγάλη Χίμαιρα ή πως η ΕΡΤ τους έβαλε τα γυαλιά (ξανά)

Κυκλοφόρησε ως νουβέλα, πριν από ενενήντα χρόνια, και έπειτα ως μυθιστόρημα το 1953. Ολοκληρώνει την τριλογία, μαζί με το μυθιστόρημα ΓΙΟΥΓΚΕΡΜΑΝ και ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑΡΧΗΣ ΛΙΑΠΚΙΝ, που έχει ως κεντρικό τίτλο ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΣ ΥΠΟ ΤΟΝ ΦΟΙΒΟ. Δώδεκα χρόνια πριν μεταφέρθηκε πετυχημένα στη θεατρική σκηνή και σήμερα η ΕΡΤ φέρνει στους τηλεοπτικούς δέκτες την προσαρμογή του και για την μικρή οθόνη. Ο λόγος για νέα τηλεοπτική σειρά που έκοψε πρώτη το νήμα της νέας χρονιάς στη μυθοπλασία, Η Μεγάλη Χίμαιρα.

Το μυθιστόρημα του Μ. Καραγάτση (Δημήτριος Ροδόπουλος), Η Μεγάλη Χίμαιρα, εξελίσσεται σε τρεις μεγάλες ενότητες. Στη πρώτη γνωρίζουμε την κεντρική ηρωίδα και το παρελθόν της, στη δεύτερη τον έγγαμο βίο της στη Σύρο και τις σχέσεις της με την οικογένεια του άντρα της και της τοπικής κοινωνίας και στη τρίτη και τελευταία την κορύφωση του προσωπικού της δράματος. Στο έργο του Η Μεγάλη Χίμαιρα, ο Καραγάτσης, ένα από αυτά που μελετάει ενδελεχώς είναι τη δυνατότητα προσαρμογής των ξένων στην ελληνική πραγματικότητα, αλλά και την αμφιθυμία των Ελλήνων απέναντι στη Δύση. Κρύβει καλά τον ακραίο και κατάμαυρο ρομαντισμό του κάτω από ένα πέπλο κυνισμού ή ακόμη και ωμότητας. Αρνείται την έννοια της αγάπης, δίνοντας στους ήρωες του την ψευδαίσθηση ότι πετυχαίνουν όλα αυτά που ποθούν για να γίνουν παρανάλωμα από τη μια στιγμή στην άλλη. Αλλά όλα αυτά, ταιριάζουν και είναι αντικείμενο συζήτησης και μελέτης πάνω στο μυθιστόρημα. Αυτό ας το ξεχάσουμε για την ώρα.

Ας συμφωνήσουμε ότι η τηλεόραση είναι εδώ και δεκαετίες ένα μαζικό μέσο που δεν απευθύνεται μόνο σε βιβλιοφάγους, εραστές της τέχνης γενικότερα ή εξοικειωμένους με την πνευματική αφρόκρεμα της χώρας και τους κύριους εκφραστές της. Η ίδια η τηλεόραση έχει γαλουχήσει, εκπαιδεύσει και μάθει το κοινό πως να σκέφτεται, τι να θεωρεί ότι είναι το καλό και τι να περιμένει από αυτή ως ένα μωρό που περιμένει το στήθος της μάνας του για να επιβιώσει. Με αυτή την εικόνα στο μυαλό, η τηλεοπτική σειρά Η Μεγάλη Χίμαιρα είναι καταδικασμένη να αμφισβητηθεί, να προκαλέσει αντιδράσεις και να ξεβολέψει ένα κοινό παρατημένο και απόλυτα εξαρτώμενο από ότι του δινόταν τόσο καιρό.

Η Μεγάλη Χίμαιρα είναι η τηλεόραση που πρέπει να έχουμε σήμερα. Παρόλο που είναι μια σειρά εποχής, αντιμετωπίζεται με μια σύγχρονη τηλεοπτική ματιά που ακουμπάει στα όρια του κινηματογράφου, όπως είναι το σύνηθες σχόλιο για όλες τις άρτιες παραγωγές εκεί έξω, σε όλο το κόσμο. Ήδη αυτό είναι πρόβλημα για τον μικροαστισμό ενός τηλεοπτικού θεατή που έχει συνηθίσει σε συγκεκριμένες φόρμες, επανάληψη μοτίβων και όρια παραγωγής που αντανακλούν μια τηλεόραση που παραμένει χωμένη μέχρι το λαιμό στη δεκαετία του ’90. Ο Βαρδής Μαρινάκης (σκηνοθεσία) και ο Παναγιώτης Ιωσηφέλης (σενάριο) ανταποκρίνονται με το καλημέρα, και την διάθεση των δυο πρώτων επεισοδίων στο ΕΡΤFLIX, στις απαιτήσεις που πρέπει να έχει μια τηλεοπτική σειρά στο σήμερα. Η σειρά έχει αισθητική, ρυθμό και υπομονή να αναδείξει όσα θέλει να πει και αυτό είναι από μόνο του κάτι που θα ξεβολέψει πολλούς.

Ήδη τα δυο πρώτα επεισόδια, και οι αντιδράσεις από μερίδα του τηλεοπτικού κοινού στα social, αποδεικνύουν ότι το ελληνικό κοινό έχει μείνει πίσω. Η σειρά είναι μεταφορά του μυθιστορήματος στη μικρή οθόνη και όχι πιστή αντιγραφή της. Αν κάποιος θέλει και την τελευταία τελεία από το βιβλίο, τότε υπάρχει πάντα και επιλογή της ανάγνωσης του. Μεταφορά σημαίνει ότι κάποιος επιλέγει αυτά που θα κρατήσει, θα αλλάξει αυτά που θέλει για να αναδείξει ότι ο ίδιος θέλει να πει και τον βοηθάει στο τελικό αποτέλεσμα του οράματος του. Δεν αλλάζει την αγάπη προς το βιβλίο, δεν ακυρώνει τον συγγραφέα και δεν σημαίνει ότι είναι κακό τηλεοπτικό προϊόν κάτι που δεν ακολουθεί κατά πόδας τις προτάσεις του μυθιστορήματος.

Αν σε ενοχλούν οι ρεαλιστικές σεξουαλικές σκηνές, αυτές που δείχνουν ότι οι ήρωες είναι άνθρωποι με επιθυμίες και ενεργή σεξουαλικότητα, πόσο μάλλον όταν αυτή ορίζει ολόκληρο το ψυχισμό τους, τότε μπορείς απλά να παραμείνει στα φιλιά στο μάγουλο των ταινιών του ’60 ή στις σοβαροφανείς σκηνές σεξ της μέσης τηλεοπτικής παραγωγής της ελληνικής μυθοπλασίας που περισσότερο μοιάζουν με έξαρση σεμνοτυφίας και καθωσπρεπισμού παρά έκφραση της πιο φυσιολογικής έκφρασης επιθυμίας του ανθρώπου. Γενικότερα, μπορείς να μείνεις πίσω. Αυτό όμως δεν σε κάνει σωστό ως προς το τι είναι μυθοπλασία στο σήμερα.

Η Μεγάλη Χίμαιρα, στα δυο πρώτα της επεισόδια, δείχνει την διάθεση να πει την ιστορία με τον τρόπο που θέλει και με τον ρυθμό που θέλει. Όπως είναι ευδιάκριτο ότι όλο το δεύτερο επεισόδιο βυθίζεται στο ψυχισμό της ηρωίδας και πως το παρελθόν της και η σχέση με την μητέρα της, την έχουν κάνει να έχει μια διαφορετική και αιρετική σχέση με το σεξ για την εποχή που ζει, έτσι ολόκληρη η σειρά αποδεικνύει το σθένος να εναντιωθεί και να προσφέρει μια σφαιρική εμπειρία πάνω στο κείμενο του Καραγάτση. Τονίζει ότι μπορείς να κάνεις μια σειρά εποχής με έναν τρόπο φρέσκο και όχι σκονισμένο από το χρονοντούλαπο της τηλεόρασης.

Η Μεγάλη Χίμαιρα γίνεται η πρώτη σειρά του 2026, που μας βάζει με το δεξί στη νέα χρονιά και είναι το απόλυτο παράδειγμα ότι ο πήχης μπορεί να μην είναι ότι έχουμε συνηθίσει αλλά σιγά σιγά το κοινό στην Ελλάδα να έχει εντός και αυτά που απολαμβάνει να θαυμάζει από εκείνους εκτός. Σιγά σιγά θα πρέπει να τελειώσουμε με την λογική ενός επεισοδίου που καταλήγει να είναι ενδιαφέρον μόνο το τελευταίο πεντάλεπτο και να καταλήξουμε σε σειρές και επεισόδια που θα μας ξεβολεύουν, ενοχλούν, προκαλούν και τελικά μας κάνουν να παραδινόμαστε στο κόσμο τους, αμαχητί. Όχι από οκνηρία αλλά θαυμασμό.

Η σειρά θα προβάλλεται από το κρατικό κανάλι, ΕΡΤ, κάθε Κυριακή στις δέκα το βράδυ.

Υ.Γ. Δεν κάνω λόγο για τους ηθοποιούς και της ερμηνείες τους όχι γιατί δεν το αξίζουν αλλά γιατί είναι απόλυτα εναρμονισμένη με την αισθητική της σειράς που για πρώτη φορά, όλα βαίνουν καλός και βλέπεις τους χαρακτήρες και όχι τους ηθοποιούς σε μανιέρες δεκαετιών.

Βασιλακόπουλος Χρήστος