The Bride! | Κριτική Ταινίας

Ενενήντα ένα χρόνια πριν έκανε πρεμιέρα στις αίθουσες η Bride of Frankenstein. Η ταινία του James Whale βασίστηκε στους χαρακτήρες που δημιούργησε η Mary Shelley στο μυθιστόρημά της Frankenstein (1818), συνεχίζοντας τα γεγονότα του αρχικού μύθου αλλά οδηγώντας τα σε διαφορετική τροπή. Την ώρα που το Frankenstein του Guillermo del Toro αναμένει τη δική του κρίση στην επερχόμενη τελετή των Academy Awards, η Maggie Gyllenhaal επιχειρεί να προσθέσει τη δική της ανάγνωση πάνω στο φιλμ του 1935 με το The Bride! (⭐⭐⭐).

Το The Bride! διαδραματίζεται στην Αμερική της δεκαετίας του ’30, και πιο συγκεκριμένα στο Chicago. Σε αυτό το σύμπαν, το πλάσμα του Φρανκενστάιν περιφέρεται στη Γη για περισσότερο από έναν αιώνα, αναζητώντας όσα δεν γνώρισε ποτέ: ανθρώπινη επαφή, συντροφικότητα, μια αίσθηση ύπαρξης πέρα από τη μοναξιά. Για να τα αποκτήσει, απευθύνεται στη δόκτωρ Euphronius, μια επιστήμονα της οποίας η λοξή, σχεδόν εμμονική ματιά τού θυμίζει τον δημιουργό του. Της ζητά να τον βοηθήσει να αποκτήσει τη δική του γυναίκα, τη δική του νύφη. Το σώμα που επιλέγεται για το πείραμα, όμως, ανήκει σε μια γυναίκα που, όσο ζούσε, έκρυβε τα δικά της μυστικά. Μυστικά που αρχίζουν να διαταράσσουν το σχέδιο. Το γεγονός ότι στο μυαλό της «νύφης» φαίνεται να κατοικεί η ψυχή της ίδιας της Mary Shelley, επιστρέφοντας από τον τάφο για να πει όσα δεν πρόλαβε στη ζωή της, δεν κάνει την κατάσταση ευκολότερη για κανέναν.

Η Maggie Gyllenhaal έχει προταθεί δύο φορές για Όσκαρ, μία για την ερμηνεία της στο Crazy Heart και μία για το σενάριο του The Lost Daughter, και τα τελευταία χρόνια δείχνει να μετατοπίζει συνειδητά το κέντρο βάρους της καριέρας της πίσω από την κάμερα. Η πρώτη της σκηνοθετική δουλειά, The Lost Daughter, προσέλκυσε έντονο ενδιαφέρον και δημιούργησε προσδοκίες για το επόμενο βήμα της.

Το The Bride! κινείται σχεδόν στον αντίποδα εκείνης της ταινίας: είναι πιο φιλόδοξο, πιο ριψοκίνδυνο και παραγωγικά σαφώς μεγαλύτερης κλίμακας. Η Gyllenhaal καλείται να διαχειριστεί έναν πιο ογκώδη κινηματογραφικό μηχανισμό, ενώ παράλληλα υπογράφει και το σενάριο, επιχειρώντας να διατηρήσει τον πλήρη έλεγχο της καλλιτεχνικής κατεύθυνσης. Το αποτέλεσμα είναι μια έντιμη αλλά άνιση προσπάθεια: η σκηνοθέτις προσπαθεί εμφανώς να κρατήσει σταθερό το όραμά της, ακόμη κι όταν η ίδια η ταινία μοιάζει να παλινδρομεί ανάμεσα σε διαφορετικές τονικότητες και αφηγηματικές προθέσεις. Στον πυρήνα της ταινίας υπάρχει ένα διαρκές φεμινιστικό σχόλιο. Όχι τόσο ως ευθεία καταγγελία, όσο ως υπενθύμιση ορίων που τέθηκαν ιστορικά, επιθυμιών που καταπνίγηκαν και αδικιών που ζητούν, έστω καθυστερημένα, αποκατάσταση.

Η Jessie Buckley, στον κεντρικό ρόλο, υιοθετεί μια ερμηνευτική προσέγγιση έντονου πειραματισμού, με διακυμάνσεις που άλλοτε ενισχύουν και άλλοτε αποσταθεροποιούν το δραματουργικό κέντρο της ταινίας. Σε αρκετές στιγμές μοιάζει να λειτουργεί ως το βασικό εργαλείο με το οποίο επιχειρείται να δικαιολογηθούν αφηγηματικές επιλογές που διαφορετικά θα έμεναν μετέωρες.

Δίπλα της, το υπόλοιπο καστ, με πιο χαρακτηριστική παρουσία τον Christian Bale, κινείται στην ίδια κατεύθυνση: προσθέτει ενέργεια και ένταση, χωρίς όμως πάντα να υπηρετεί μια καθαρή δραματουργική οικονομία. Το δίδυμο Buckley/Bale είναι τελικά εκείνο που σηκώνει το μεγαλύτερο βάρος της ταινίας, σε σημείο που αρκετές από τις παράλληλες υπο-ιστορίες καταλήγουν να μοιάζουν περιττές.

Το The Bride! θυμίζει σε αρκετές στιγμές αυτό που επιχείρησε αλλά δεν κατάφερε να γίνει το Joker: Folie à Deux. Η ταινία υιοθετεί μια συνθήκη τύπου Bonnie Parker/Clyde Barrow για να τροφοδοτήσει την υπαρξιακή αναζήτηση των ηρώων της, ενώ παράλληλα επαναφέρει διαρκώς το φεμινιστικό της πλαίσιο, άλλοτε με πειστικό τρόπο και άλλοτε πιο σχηματικά.

Ωστόσο, αρκετές από τις πιο ενδιαφέρουσες ιδέες της ταινίας μένουν τελικά ανεκπλήρωτες. Η πιο χαρακτηριστική είναι η χρήση της Mary Shelley ως «ψυχής» που επιστρέφει μέσα στο σώμα της νύφης για να εκφράσει όσα δεν μπόρεσε να πει στη δική της εποχή. Πρόκειται για ένα εύρημα με σαφείς θεματικές προεκτάσεις, το οποίο όμως δεν αποκτά ποτέ το δραματουργικό βάθος που η ίδια η σκηνοθέτις μοιάζει να υπόσχεται.

Έτσι, το The Bride! παραμένει μια ταινία με ενδιαφέρουσες προθέσεις και στιγμές έμπνευσης, αλλά και με μια αίσθηση ανεκπλήρωτου, σαν ένα φιλόδοξο πείραμα που δεν κατορθώνει να ελέγξει πλήρως τις ίδιες του τις ιδέες.

Βασιλακόπουλος Χρήστος