Το Πλυντήριο: Ένα κοινωνικό θρίλερ για την ατομική και συλλογική μας συνενοχή

Πριν λίγες ημέρες, είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω το κείμενο του Θανάση Τριαρίδη, «Το Πλυντήριο», σε σκηνοθεσία Δανάης Γκενέ, η οποία ανεβαίνει στη σκηνή του Arroyo. Πρόκειται για ένα κοινωνικό θρίλερ που κρύβει πίσω του έντονα κοινωνικά μηνύματα, εξετάζοντας τα όρια της ηθικής και την έννοια της συνενοχής στην καθημερινότητά μας.

Η υπόθεση εκτυλίσσεται σε έναν μελλοντικό χρόνο, όχι και τόσο μακρινό, και σε έναν χώρο φαινομενικά αθώο και καθημερινό: ένα δημόσιο πλυντήριο ρούχων. Εκεί συναντιούνται δύο γυναίκες και με αφορμή απλές συζητήσεις για την καθημερινότητα, τα παιδιά τους και τα ντοκιμαντέρ σε ρόλο αυθεντίας, προσπαθούν να διατηρήσουν την κανονικότητα του κόσμου τους. Με αυτό τον τρόπο το κοινό αρχίζει να κατανοεί το καθεστώς μέσα στο οποίο ζουν κι ενώ στην αρχή όλα μοιάζουν «ήρεμα» είναι πασιφανές πως τα πράγματα δε θα εξελιχθούν ευχάριστα.

Καθώς εξελίσσεται η συζήτηση, η ατμόσφαιρα αλλάζει. Οι ηρωίδες και οι θεατές αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι κάτω από την επιφάνεια της «κανονικότητας», κρύβεται κάτι σκοτεινό και επικίνδυνο. Με αργό και μεθοδικό ρυθμό, το έργο μάς οδηγεί από την ασφάλεια στη φρίκη, μέσω της σταδιακής αποκάλυψης μιας εφιαλτικής πραγματικότητας.

Το έργο ακολουθεί τη λογική του θρίλερ, δημιουργώντας ένταση χωρίς εξωτερικά «εκρηκτικά» στοιχεία. Η συζήτηση των δύο γυναικών εξελίσσεται αγγίζοντας όλο και πιο βαθιά τις ανθρώπινες αδυναμίες και τις κοινωνικές αδικίες. Οι λεκτικές και μη λεκτικές αντιδράσεις αυξάνουν την ένταση συνεχώς. Η εξέλιξη της πλοκής αλλά και η διακύμανση της ψυχολογίας των ηρωίδων προβάλλουν με επιτυχία την κοινωνικοπολιτική εικόνα της εποχής τους.

Ο χώρος του πλυντηρίου λειτουργεί συμβολικά ως «καθαρτήριο»

Το πλυντήριο είναι το μέρος όπου οι χαρακτήρες προσπαθούν να καθαρίσουν τα ρούχα τους, στην προκειμένη και τον εαυτό τους. Ωστόσο, παρά τη φαινομενική αθωότητα του χώρου, το «καθαρτήριο» μετατρέπεται σταδιακά σε έναν χώρο εγκλωβισμού, όπου η έννοια της καθαρότητας αμφισβητείται και η συνενοχή γίνεται αναπόφευκτη.

Οι ερμηνείες των ηθοποιών είναι απόλυτα συγκρατημένες και αποπνέουν μια αίσθηση μυστηρίου. Το αίσθημα της ασφυξίας δίνεται τόσο μέσα από τους διαλόγους, όσο και από τις κινήσεις τους. Η ψυχολογική πίεση αποκαλύπτεται χάρη στις αντιφάσεις και το κοινό καλείται να αναλογιστεί τη θέση των ηρωίδων, αλλά ακόμα περισσότερο τη δική του.

Το «Πλυντήριο» αντί να προσφέρει απαντήσεις προκαλεί συνεχώς ερωτήματα. Ποιος φέρει, τελικά, την ευθύνη για τα κακώς κείμενα της κοινωνίας; Πόσο εύκολο είναι να διατηρήσεις την «καθαρότητα» όταν γύρω σου ο κόσμος καταρρέει; Και, τελικά, πού τελειώνει η ατομική ευθύνη και πού αρχίζει η συλλογική συνενοχή;

Η παράσταση εγείρει το ενδιαφέρον, γεννώντας ερωτήματα υπαρξιακά γύρω από τις συνειδήσεις μας. Η συνειδητοποίηση της συνενοχής που βιώνουμε όλοι καθημερινά, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, είναι ίσως το πιο δυνατό της μήνυμα. Σε μια εποχή όπου οι κοινωνικές αδικίες συχνά περνούν απαρατήρητες, η παράσταση μας καλεί να αναγνωρίσουμε τη δική μας συμμετοχή στη μόλυνση του κόσμου γύρω μας. Και, τελικά, να αναρωτηθούμε αν αυτό που θεωρούμε «καθαρό» είναι πραγματικά έτσι και αν αντιδρούμε εγκαίρως στα καθεστώτα ή αν σιωπούμε όσο δεν επηρεάζεται η δική μας κατάσταση ξεχνώντας ότι το πρόβλημα κάποια στιγμή θα φτάσει και στη δική μας πόρτα.

Έλλη Μουτσοπούλου

https://www.ticketservices.gr/event/arroyo-to-plyntirio/?lang=el