Αν δεν είχα γεννηθεί – Ζοέλ Λοπινό

Το Αν δεν είχα γεννηθεί της Ζοέλ Λοπινό βασίζεται σε αληθινή ιστορία και αφηγείται τη ζωή της Ελένης, μιας γυναίκας που γεννήθηκε στη Γαλλία από Έλληνες μετανάστες, λίγο πριν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Από την πρώτη σελίδα, γίνεται φανερό πως η Ελένη δεν είχε τίποτα εύκολο στη ζωή της. Φτώχεια, απόρριψη από τη μητέρα της, αίσθημα ότι είναι ανεπιθύμητη. Μεγαλώνει σε έναν κόσμο που δεν τη θέλει, αλλά η ίδια δεν σταματά να παλεύει. Αξίζει να σημειωθεί πως η ιστορία αυτή είχε κυκλοφορήσει παλαιότερα με τον τίτλο Η Ελένη και το Τέρας, και ουσιαστικά πρόκειται για την αυτοβιογραφία της ίδιας της συγγραφέα, σύμφωνα με σχετικές διαδικτυακές πληροφορίες.

Η Ελένη είναι το όγδοο παιδί μιας οικογένειας μεταναστών από την Ελλάδα, γεννημένη στη Γαλλία λίγο πριν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η μητέρα της ντρέπεται που έμεινε έγκυος σχεδόν 40 ετών και ιδιαίτερα που κάνει κορίτσι.

Για εκείνη, αυτό το όγδοο παιδί δεν θα έπρεπε να γεννηθεί ποτέ. Τελεία και παύλα.

Ήταν το μοναδικό κορίτσι της οικογένειας και ορφανεύει από πατέρα πολύ μικρή. Ξεχωρίζει εξωτερικά, με έντονα μεσογειακά χαρακτηριστικά που την κάνουν στόχο σε ένα περιβάλλον που φοβάται το κάθε τι διαφορετικό. Ακόμα πιο δύσκολα ήταν τα πράγματα στο ίδιο της το σπίτι: μεγαλώνει χωρίς αγάπη, χωρίς χάδι, ακούγοντας συχνά από τη μητέρα της πως δεν έπρεπε να έχει γεννηθεί, μόνο και μόνο επειδή ήταν κορίτσι.

Η αφήγηση καλύπτει σχεδόν ολόκληρη τη ζωή της, μαζί με τις ιστορίες των γυναικών γύρω της. Είναι ένα πορτρέτο τριών γενεών που κουβαλούν τραύματα, ενοχές, ανεκπλήρωτους ρόλους. Το βιβλίο δεν βασίζεται σε ανατροπές ή εντυπωσιακά γεγονότα. Αντίθετα, παρακολουθούμε τη ζωή όπως ακριβώς είναι: με καθημερινές ματαιώσεις, μικρές νίκες και μια συνεχόμενη προσπάθεια για αξιοπρέπεια.

Αυτό που κάνει το βιβλίο να ξεχωρίζει δεν είναι απλώς η καταγραφή μιας δύσκολης παιδικής ηλικίας, αλλά το πώς η συγγραφέας μετατρέπει τον πόνο της σε αφήγηση. Περιγράφει τη φτώχεια, την πείνα, τα κουρελιασμένα ρούχα, τον καθημερινό αγώνα επιβίωσης. Μαζί μ’ αυτά, την επιμονή να ονειρεύεται. Η Ελένη ήθελε να μορφωθεί, να γίνει δασκάλα, να ξεφύγει από όλα αυτά. Αλλά η ζωή την πρόλαβε: μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη την οδήγησε σε γάμο πολύ νωρίς, σε μια σχέση που δεν τη γέμισε ποτέ.

Αυτό που το κάνει να ξεχωρίζει είναι η αλήθεια του. Η Λοπινό δεν ωραιοποιεί τους ήρωές της. Η Ελένη δεν είναι αγία, ούτε θύμα. Είναι ένας άνθρωπος πληγωμένος, που κάνει λάθη, απομακρύνει ανθρώπους, αλλά ταυτόχρονα αναζητά αγάπη και αναγνώριση. Η σχέση της με τη μητέρα της είναι το πιο κεντρικό και σκληρό στοιχείο του βιβλίου.

Την κοινωνία η Ελενίτσα έμαθε κακήν κακώς να την κουμαντάρει, τη μητέρα της όμως δεν μπόρεσε να την καταφέρει.

Δεν είναι ένα βιβλίο για την παραίτηση. Η Ελένη δεν σταμάτησε να διεκδικεί χώρο και φωνή, ακόμα κι όταν όλα γύρω της την περιόριζαν. Μέσα από κοινωνική δράση και προσωπικό αγώνα, βρήκε τρόπο να σταθεί. Και ίσως το πιο δυνατό σημείο του βιβλίου να είναι η στιγμή που, γυρνώντας στο παρελθόν της, καταφέρνει τελικά να το δει αλλιώς. Να συγχωρήσει τη μητέρα της, να αναγνωρίσει, όσο σκληρό κι αν ήταν, πως και μέσα από αυτή την απόρριψη πήρε μαθήματα ζωής: αντοχής, ελευθερίας, σεβασμού, συμπόνιας.

https://minoas.gr/product/an-den-eicha-gennithei/